Lệnh APPLOAD là cửa nạp ứng dụng của AutoCAD. Bạn dùng lệnh appload để đưa một tệp lisp hay một tệp ARX vào phiên đang mở, và để chỉ định những tệp cần nạp sẵn mỗi lần bật máy. Phím tắt là AP. Bài này viết lại theo AutoCAD 2026, nói rõ bốn chỗ hay bị hiểu nhầm.
Tóm tắt. Lệnh appload mở hộp thoại Load/Unload Applications. Bốn điều cần nhớ. Một, hộp thoại này không nhận tệp .dll; tệp .NET có lệnh riêng là NETLOAD. Hai, nút Unload không gỡ được lisp. Ba, tệp lisp nạp bằng hộp thoại chỉ sống trong bản vẽ đang mở, nên mở bản vẽ khác là lệnh biến mất. Bốn, khung Startup Suite nhận từng tệp chứ không nhận thư mục, và tệp phải nằm trong thư mục tin cậy. Ngoài ra LOAD là một lệnh hoàn toàn khác, nó nạp phông hình .shx.
Lệnh APPLOAD gọi ra cái gì
Gõ APPLOAD rồi Enter, hoặc gõ AP cho nhanh. Trên AutoCAD 2026, tệp acad.pgp khai báo đúng một dòng cho lệnh này:
AP, *APPLOAD
Chỉ có AP, không có bí danh nào khác. Nếu máy bạn gõ AP mà không ra, khả năng cao là tệp acad.pgp đã bị thay bằng một bản chỉnh tay. Cách xem và sửa tệp này nằm ở bài đổi lệnh tắt trong CAD.
Bốn khu vực của hộp thoại
Nửa trên là trình duyệt tệp quen thuộc: ô Look in, danh sách tệp, ô File name, ô Files of type và nút Load. Nửa dưới chia làm ba phần.
- Loaded Applications liệt kê những ứng dụng đang được nạp, xếp theo tên tệp. Kèm theo là nút Unload.
- History list giữ lại những tệp bạn từng nạp, với điều kiện lúc nạp có tích ô Add to History. Ở thẻ này nút đổi tên thành Remove, và nó chỉ xoá dòng khỏi danh sách chứ không đụng tới ứng dụng đang chạy.
- Startup Suite là cái cặp nhỏ ở góc phải, mở bằng nút Contents. Đây là danh sách những tệp AutoCAD tự nạp mỗi lần khởi động.
Dòng chữ mảnh nằm sát đáy hộp thoại là thanh trạng thái. Nạp xong một tệp lisp tên cd.lsp thì nó ghi cd.lsp successfully loaded. Nạp hỏng thì thông báo lỗi cũng hiện ở đúng chỗ đó, nên đây là dòng đầu tiên cần liếc khi thấy lệnh mới không chạy.
Bảy đuôi tệp được nhận, và một đuôi không
Thả ô Files of type xuống, AutoCAD 2026 đưa ra tám mục lọc. Mục đầu là AutoCAD Apps, gom cả bảy đuôi tệp còn lại.
| Mục lọc | Đuôi tệp | Là gì |
|---|---|---|
| AutoCAD Apps | arx, crx, lsp, dvb, dbx, vlx, fas | Gom hết bảy loại bên dưới |
| ObjectARX Files | arx | Ứng dụng biên dịch, thường là phần mềm mở rộng |
| Core ObjectARX Files | crx | Ứng dụng ARX chạy trên phần lõi |
| AutoLISP Files | lsp | Lisp mã nguồn mở, đọc được bằng Notepad |
| VBA Files | dvb | Macro VBA |
| ObjectDBX Files | dbx | Thành phần đọc ghi dữ liệu bản vẽ |
| Visual LISP Applications | vlx | Lisp đã đóng gói, không đọc được mã |
| Fast-load AutoLISP Format | fas | Lisp đã biên dịch nhanh |
Bốn đuôi giữa bảng đều là lisp dưới các dạng khác nhau, nên một bộ lisp tổng hợp tải trên mạng thường trộn cả .lsp lẫn .vlx và .fas. Cứ chọn mục AutoCAD Apps là thấy hết, không cần đổi bộ lọc.
Đuôi .dll thì không có trong danh sách. Tệp .NET có lệnh riêng tên NETLOAD, mở hộp thoại Choose .NET Assembly với bộ lọc .NET assemblies (*.dll). Ai được đưa cho một tiện ích dạng .dll mà cứ cố nạp bằng lệnh appload thì sẽ không bao giờ thấy tệp của mình trong danh sách, đơn giản vì bộ lọc giấu nó đi.
Thêm một điểm hay bị bỏ sót. Tệp .fas và .vlx chỉ nạp được trên Windows. Bản AutoCAD LT thì hẹp hơn nữa: LT chạy được AutoLISP từ bản 2024, nhưng không có ObjectARX, không có VBA và không có DBX.
LOAD là lệnh khác hẳn, đừng gõ nhầm
Trong AutoCAD có một lệnh tên LOAD đứng riêng, và nó không dính gì tới lệnh appload. LOAD mở hộp thoại Select Shape File, bộ lọc ghi rõ Shape Fonts (*.shx). Nạp xong, các ký hiệu trong tệp đó mới dùng được bằng lệnh SHAPE.
Ba lệnh này dễ nhầm vì cùng chữ load, lại cùng mở ra một hộp thoại chọn tệp trông na ná nhau. Cách phân biệt nhanh là nhìn ô Files of type. Thấy Shape Fonts là bạn đang ở LOAD; thấy .NET assemblies là NETLOAD; thấy AutoCAD Apps mới đúng lệnh appload. Tệp .shx cũng chính là loại tệp AutoCAD dùng cho phông chữ, nên nếu bạn đang tìm cách chữa lỗi chữ thì việc cần làm nằm ở bài cài đặt fonts trong CAD, không phải ở hộp thoại này.
Nút Unload của lệnh appload không gỡ được lisp
Tên lệnh ghi cả load lẫn unload, nên nhiều người tưởng nạp được thì gỡ được. Không phải. Tài liệu của Autodesk nói thẳng: ứng dụng LISP không thể gỡ, và ứng dụng ObjectARX nào không đăng ký khả năng gỡ thì cũng vậy.
Vì sao tên tệp lisp trong danh sách bị mờ
Mở thẻ Loaded Applications ra bạn sẽ thấy hai kiểu chữ. Trên bản 2026, ba dòng acad.mnl, acad2026.lsp và acad2026doc.lsp hiện màu xám nhạt. Dòng acapp.arx ngay dưới thì hiện màu đen bình thường. Chữ xám nghĩa là chọn cũng vô ích, nút Unload vẫn mờ. Đó là cách hộp thoại báo cho bạn biết những tệp đó nằm ngoài tầm gỡ.
Muốn AutoCAD quên một hàm lisp đã nạp thì chỉ còn cách đóng bản vẽ đó, hoặc thoát hẳn rồi mở lại. Nếu hai bộ lisp giành nhau cùng một tên lệnh, cách xử lý không phải là gỡ bớt mà là sửa tên lệnh trong mã nguồn của một bên.
ObjectARX phải gỡ rồi mới nạp lại
Với tệp ARX thì có một luật riêng. Bạn không thể nạp đè một ứng dụng ObjectARX đang chạy để làm mới nó. Phải bấm Unload cho bản cũ trước, rồi mới bấm Load cho bản mới. Đây là chỗ hiếm hoi mà nút Unload thực sự có việc để làm.
Nạp xong mà mở bản vẽ khác lại mất lệnh
Đây là câu hỏi bị hỏi nhiều nhất, và câu trả lời quen tai là tại phải khởi động lại. Câu đó không đúng. Sự thật gọn hơn: mỗi bản vẽ đang mở có một vùng tên riêng của nó.
Mỗi bản vẽ một vùng tên
AutoCAD tách các bản vẽ ra để một tệp lisp chạy trong bản vẽ này không phá được biến của bản vẽ kia. Cái giá phải trả là hàm cũng bị nhốt theo. Nạp một tệp lisp bằng lệnh appload thì tệp đó chỉ vào bản vẽ đang mở.
Trên AutoCAD 2026 nó chạy đúng như vậy. Nạp một tệp lisp khai báo lệnh mới, chẳng hạn lisp nối các line thành polyline, vào bản vẽ đầu tiên thì lệnh chạy tốt. Bấm Ctrl+N mở bản vẽ thứ hai rồi gõ lại lệnh đó, AutoCAD không biết lệnh nào cả. Bấm quay về tab bản vẽ đầu tiên, lệnh lại chạy bình thường. Không có cảnh báo nào lúc bạn chuyển bản vẽ, nên cảm giác giống hệt như máy tự tắt mất lisp.
Ba mức để lệnh sống lâu hơn
| Cách nạp | Lệnh sống tới khi nào | Dùng khi |
|---|---|---|
| Hộp thoại của lệnh appload | Chỉ trong bản vẽ đang mở | Thử một tệp lisp lạ |
| Startup Suite | Mỗi lần mở AutoCAD lại nạp | Bộ lisp dùng hằng ngày |
Tệp acaddoc.lsp | Nạp theo từng bản vẽ được mở | Muốn bản vẽ nào cũng có |
Cách thứ ba gọn nhất cho người mở nhiều bản vẽ cùng lúc. Bạn tạo một tệp tên acaddoc.lsp trong thư mục hỗ trợ của AutoCAD, rồi viết vào đó các dòng (load "ten-tep-lisp"). AutoCAD nạp tệp này cùng với mỗi bản vẽ, không cần bạn động tay. Nếu bạn đang gom một bộ lisp để dùng lâu dài thì đọc thêm bài cách load lisp trong CAD, ở đó có thao tác từng bước kèm ảnh.
Startup Suite nhận tệp, không nhận thư mục
Bấm nút Contents… trong khung Startup Suite, một hộp thoại nhỏ hiện ra với tiêu đề Startup Suite. Bên trong là bảng hai cột, cột File và cột Path, cùng ba nút Add…, Remove và Close. Bản 2026 vẫn đúng bố cục đó.
Thêm bằng Add hoặc kéo thả
Có ba đường để đưa tệp vào đây. Bấm Add… rồi chọn tệp. Bấm chuột phải vào một dòng trong thẻ History list rồi chọn Add to Startup Suite. Hoặc kéo thẳng tệp từ danh sách bên trên thả lên hình cái cặp.
Cả ba đường đều thao tác trên từng tệp. Không có chỗ nào cho bạn khai một thư mục rồi bảo AutoCAD tự quét. Có mười tệp lisp thì phải thêm mười dòng. Muốn gọn hơn thì gộp chúng lại bằng một tệp acaddoc.lsp như nói ở trên.
Ngoài thư mục tin cậy thì bị chặn
Đây là chỗ làm nhiều người bỏ cuộc. Từ dòng AutoCAD 2014 trở đi, tệp trong Startup Suite bắt buộc phải nằm trong một thư mục tin cậy. Danh sách thư mục tin cậy do biến hệ thống TRUSTEDPATHS giữ, và bạn xem được nó trong Options, thẻ Files, mục Trusted Locations.
Trên một máy AutoCAD 2026 chưa ai đụng vào, TRUSTEDPATHS là một chuỗi rỗng. Nghĩa là chưa có thư mục nào của riêng bạn được tin cậy, kể cả thư mục Support nằm trong hồ sơ người dùng của chính AutoCAD. Đặt một tệp lisp vào đó rồi nạp, hộp thoại cảnh báo vẫn hiện lên nguyên văn the file is not located in a trusted folder.
Chép lisp vào thư mục Support không đủ. Việc phải làm là khai thư mục chứa lisp vào Trusted Locations. Hãy tạo một thư mục riêng, ví dụ D:\LispCAD, khai nó vào đó, rồi để tệp lisp trong thư mục ấy. Khai xong thì lần nạp sau không còn hộp thoại cảnh báo nữa. Để tệp trên Desktop hay trong Downloads là chắc chắn hỏng.
Mức chặt của cơ chế này do biến SECURELOAD quyết định, và trên AutoCAD 2026 nó nhận giá trị mặc định là 1. Mức 1 là mức vừa: tệp ngoài thư mục tin cậy vẫn nạp được, nhưng AutoCAD hỏi lại bằng hộp thoại cảnh báo. Mức 2 là mức cao: tệp ngoài thư mục tin cậy bị bỏ qua thẳng, không hỏi và cũng không báo lỗi. Ai gặp cảnh nạp lisp xong mà lệnh không có, dòng nhắc cũng im lặng, thì nên soi biến này trước tiên. Bài không load được lisp trong CAD đi sâu vào tình huống đó.
Kéo thả tệp lisp thẳng vào màn hình
Cách nhanh nhất để nạp một tệp lisp là mở thư mục chứa nó rồi kéo tệp thả vào vùng vẽ. AutoCAD nạp ngay, không cần mở hộp thoại. Cách này tiện khi bạn vừa tải một tệp lisp về và muốn thử xem có chạy không.
Nhưng kéo thả vẫn chịu đúng những luật ở trên. Tệp nạp kiểu này cũng chỉ vào bản vẽ đang mở, và cũng bị hỏi lại nếu nằm ngoài thư mục tin cậy. Kéo thả nhanh hơn, chứ không dễ dãi hơn.
Cuối cùng là một mẹo nhỏ cho lúc bộ lisp bắt đầu đông. Đặt tên tệp có chung một tiền tố, chẳng hạn z_, thì trong thẻ Loaded Applications chúng nằm liền một khối, vì danh sách xếp theo tên tệp. Nhìn một cái là biết bộ của mình đã vào đủ hay chưa.
