Phần mềm thống kê cốt thép HCAD là một bộ bổ trợ chạy bên trong AutoCAD. Nó dựng sẵn bảng thống kê, cho chọn hình dạng thanh thép, rồi tự cộng chiều dài và khối lượng. Bản hướng dẫn cũ của trang này viết từ năm 2017 và có một chỗ nói lấp lửng. Bài viết lại nói thẳng chỗ đó.
Tóm tắt. HCAD dựng một bảng chín cột và điều khiển bằng sáu lệnh gõ tắt. Bộ cài đang lưu hành chỉ nạp được vào AutoCAD đời 2007 đến 2010. Ảnh chụp trong bài gốc là AutoCAD 2007 chạy trên Windows XP, và diễn đàn nghề cũng ghi môi trường của nó là 2007 đến 2010. Trên AutoCAD 2026 thì hai lệnh cài đặt vẫn còn, nhưng phần thân của HCAD thì không lên được. Liên kết tải trong bài gốc là một cổng rút gọn quảng cáo, nay không còn mở được. Cuối bài có lối đi thay thế bằng lisp, thứ không phụ thuộc đời AutoCAD.
Bộ cài HCAD — liên kết rút gọn đăng năm 2017
Bài gốc không để lại liên kết tệp trực tiếp, chỉ có một địa chỉ rút gọn đi qua cổng quảng cáo: http://123link.co/4NdeFgd. Địa chỉ đó nay không mở ra được nữa.
- Đời AutoCAD dùng được 2007 đến 2010.
- Phần thân Acadhupg.dll, thư viện .NET dựng cho đời cũ.
- Lối thay thế lisp thống kê thép, không phụ thuộc đời AutoCAD.
Phần mềm thống kê cốt thép HCAD làm được những gì
HCAD không tính thép hộ bạn. Nó làm phần việc tay chân: kẻ bảng, ghi số hiệu, nhân chiều dài với số lượng, đổi ra ki lô gam. Người dùng vẫn phải tự đọc bản vẽ và tự khai hình dạng từng thanh.
Bảng thống kê HCAD dựng ra có chín cột
Bảng chia sẵn thành từng khối cấu kiện, mỗi khối một tên, và chín cột xếp theo thứ tự dưới đây.
| Cột | Đơn vị ghi trên bảng | Ai điền |
|---|---|---|
| Cấu kiện | — | Người dùng đặt tên khối |
| Số hiệu | — | Người dùng |
| Quy cách | — | HCAD vẽ hình dạng thanh |
| Ø đường kính | mm | Người dùng chọn |
| Chiều dài | mm | Nhập tay hoặc đo trên bản vẽ |
| Số lượng trên một cấu kiện | — | Người dùng |
| Số cấu kiện | — | Người dùng |
| Tổng chiều dài | m | HCAD tự nhân |
| Khối lượng | Kg | HCAD tự quy đổi |
Bảng này nằm ngay trong bản vẽ. Muốn mang số sang bảng tính để làm dự toán thì cần thêm lisp xuất bảng từ CAD sang Excel.
Sáu lệnh gõ tắt, ứng với sáu dòng trong trình đơn
Trình đơn HCAD có bảy dòng. Sáu dòng đầu là sáu việc, dòng cuối là trợ giúp. Bài cũ liệt kê sáu lệnh dính liền nhau thành một dòng chữ, đọc rất khó. Bảng dưới tách ra và ghép với đúng dòng trình đơn tương ứng.
| Lệnh gõ | Dòng trong trình đơn HCAD | Việc nó làm |
|---|---|---|
taotk | Tạo bảng thống kê | Kẻ khung bảng rỗng vào bản vẽ |
ntk | Nhập dữ liệu | Hỏi điểm chèn rồi thêm một dòng thép |
stk | Sửa thống kê | Chọn một dòng đã có để sửa lại |
ctk | Kiểm tra thống kê | Rà lại các dòng đã nhập |
stbtk | Sửa toàn bộ | Sửa hàng loạt cả bảng |
thkl | Tổng hợp khối lượng | Cộng ra bảng tổng khối lượng thép |
Hình 1. Trình đơn HCAD trong bài gốc. Ảnh này là AutoCAD 2007 trên Windows XP. Bài cũ viết rằng HCAD nằm cạnh Help, nhưng trong chính tấm ảnh thì nó nằm cuối hàng, sau Express.
HCAD chỉ nạp được vào AutoCAD 2007 đến 2010
Đây là câu quan trọng nhất của bài. Bản HCAD lưu hành trên các trang chia sẻ là bản dựng cho AutoCAD đời cũ. Bài gốc viết rằng bộ cài hỏi bạn cài cho đời CAD nào, và chỉ nhận tới 2010. Một diễn đàn nghề cũng ghi môi trường của nó là 2007 đến 2010. Hai nguồn khớp nhau, và ảnh chụp trong bài là AutoCAD 2007.
Ba chỗ chặn khi mang lên AutoCAD 2026
Thứ nhất là phần thân. Acadhupg.dll là một thư viện .NET. Loại thư viện này luôn được dựng dựa vào bộ thư viện lập trình của đúng đời AutoCAD mà tác giả nhắm tới. Mỗi họ AutoCAD lại có bộ thư viện riêng. AutoCAD 2026 thuộc họ R25.1, và Autodesk đã chuyển họ này sang nền .NET 8. Một tệp dựng cho đời 2007 nằm rất xa nền đó.
Thứ hai là bộ cài. Nó ra đời thời Windows XP, thấy rõ trong chính ảnh chụp của bài cũ. AutoCAD 2026 thì chỉ cài được trên Windows 64 bit theo yêu cầu hệ thống của Autodesk.
Thứ ba là chỗ hiện trình đơn. Ngay cả khi tệp giao diện nạp được, thanh trình đơn cổ điển trên AutoCAD 2026 vẫn tắt sẵn. Người dùng sẽ tưởng nạp hỏng, trong khi thật ra chỉ là không có chỗ cho nó hiện ra. Lối không phụ thuộc bổ trợ là dùng trường dữ liệu sẵn có, xem ứng dụng Field tạo thống kê.
Hình 2. Đường đi của HCAD theo đời AutoCAD. Càng lên đời mới thì chỗ chặn càng cứng, và không có bản dựng lại nào bù vào.
Năm biến hệ thống quyết định việc nạp bổ trợ
Trên AutoCAD 2026, năm biến dưới đây là chỗ quyết định một tệp bổ trợ có nạp vào được hay không.
| Biến hệ thống | Giá trị trên bản 2026 | Nghĩa với người cài bổ trợ |
|---|---|---|
| ACADVER | 25.1s (LMS Tech) | AutoCAD 2026 thuộc họ R25.1 |
| MENUBAR | 0 | Thanh trình đơn cổ điển đang tắt |
| SECURELOAD | 1 | Có hỏi trước khi nạp tệp thi hành lạ |
| TRUSTEDPATHS | trống | Chưa khai thư mục tin cậy nào |
| FILEDIA | 1 | Lệnh nạp mở hộp thoại chọn tệp |
Hai lệnh mà bài cũ dùng để cài thì vẫn còn nguyên trên bản 2026. Tắt hộp thoại rồi gõ vào, AutoCAD hỏi đúng hai dòng nhắc sau: Assembly file name: cho NETLOAD, và Enter name of customization file to load: cho CUILOAD. Nghĩa là đường cài vẫn mở. Chỉ có thứ định nạp vào là không còn hợp.
Cách cài trên máy còn AutoCAD đời 2007 đến 2010
Bài cũ xếp bước nạp trình đơn lên trước bước chạy bộ cài. Thứ tự đó ngược. Phải có phần thân đã, rồi mới gắn trình đơn gọi nó. Ba bước dưới đây xếp lại cho thuận.
Bước một, chạy bộ cài trong thư mục HCAD
Bộ cài sẽ hỏi bạn định cài cho đời AutoCAD nào. Chọn đúng đời đang có trên máy. Nếu máy bạn có nhiều bản AutoCAD thì việc cài song song không sao, các đời AutoCAD sống chung được với nhau.
Bước hai, dùng CUILOAD nạp tệp giao diện
Gõ CUILOAD, bấm Browse, trỏ tới tệp giao diện trong thư mục HCAD rồi bấm Load, xong bấm Close. Nạp đúng thì tên nhóm mới hiện thêm vào danh sách bên trên. Hình dưới là hộp thoại này trên AutoCAD 2026.
Hình 3. Hộp thoại của lệnh CUILOAD trên AutoCAD 2026. Máy sạch chỉ có sáu nhóm dựng sẵn: ACAD, APPMANAGER, CUSTOM, EXPRESS, FEATUREDAPPS, MODELDOC. Bổ trợ nạp thêm sẽ thành nhóm thứ bảy trong danh sách này.
Bước ba, dùng NETLOAD nạp Acadhupg.dll
Quay lại màn hình vẽ, gõ NETLOAD, chọn tệp Acadhupg.dll. Xong bước này là HCAD chạy. Trên bản 2026 thì đây là chỗ dừng, vì nền .NET đã đổi như nói ở trên. Lisp thì nạp bằng lệnh khác, xem cách dùng lệnh APPLOAD.
Nếu bạn nạp một tệp bổ trợ khác trên AutoCAD 2026 mà gõ xong không thấy gì, hãy nhớ hai con số ở bảng trên. SECURELOAD đang bằng 1 và TRUSTEDPATHS đang trống. AutoCAD có quyền chặn tệp nằm ngoài thư mục tin cậy, và có trường hợp nó bỏ qua rất lặng lẽ. Người dùng hay nghĩ là tải thiếu tệp, trong khi lỗi nằm ở thiết lập bảo mật. Gặp cảnh tương tự với lisp thì đọc bài không load được lisp trong CAD.
Hình 4. Trên AutoCAD 2026, gõ MENUBAR rồi nhập 1 thì hàng trình đơn cổ điển mới hiện ra. Một bổ trợ kiểu HCAD sẽ nằm ở cuối hàng này, sau Express, đúng chỗ như ảnh AutoCAD 2007 phía trên.
Trình tự dùng, và chỗ bài cũ chú thích nhầm ảnh
Trình tự thật rất gọn. Gõ taotk để có khung bảng rỗng. Nhập tỷ lệ bản vẽ khi máy hỏi. Chọn một điểm trên màn hình để đặt bảng. Sau đó mỗi thanh thép là một lượt ntk.
Hình 5. Bảng rỗng ngay sau khi chạy taotk. Bảng chia sẵn hai khối cấu kiện và đủ chín cột.
Hình 6. Dòng Nhập dữ liệu trong trình đơn chính là lệnh ntk. Đây là ảnh đọc rõ tên chín cột nhất.
Lệnh ntk hỏi một điểm chèn. Dòng nhắc trong ảnh gốc ghi nguyên văn Chon diem chen:. Bắt điểm giao của khung bảng để dòng mới nằm đúng ô.
Hình 7. Dòng lệnh trong ảnh ghi ntk và Chon diem chen. Con trỏ đang bắt điểm Intersection ở góc ô.
Đến đây thì có một chi tiết cần đính chính. Bài cũ đặt tấm ảnh hộp thoại nhập thông số làm bước tiếp theo của ntk. Nhưng dòng lệnh in ngay trong chính tấm ảnh đó lại ghi stk, kèm Select objects: 1 found. Nghĩa là ảnh chụp lúc đang sửa một dòng đã có, chứ không phải lúc chèn dòng mới. Tên hộp thoại cũng ghi là Modife_TK1, một lỗi gõ của chính chương trình.
Hình 8. Hộp thoại thông số thanh thép. Ô L2 và L3 đang xám vì hình dạng đang chọn là thanh thẳng, chỉ có một đoạn L1. Nút ba chấm dùng để đo thẳng trên bản vẽ, hai nút cộng trừ dùng để đếm số thanh.
Nhập xong hết các dòng thì gõ thkl để cộng ra bảng tổng khối lượng. Muốn rà lại thì dùng ctk, muốn sửa hàng loạt thì dùng stbtk.
Video dưới đây là bản quay màn hình đi kèm bài gốc, cách nhanh nhất để thấy nhịp làm việc thật của bộ này.
Đang dùng AutoCAD 2026 thì thống kê thép bằng gì
Câu trả lời gọn là dùng lisp. Lisp là mã nguồn chữ, AutoCAD đọc rồi chạy ngay, nên nó không dính vào chuyện họ thư viện hay nền .NET như phần mềm thống kê cốt thép kiểu HCAD. Một tệp lisp viết từ mười năm trước vẫn có cơ hội chạy trên bản 2026, miễn là nó không gọi các hàm riêng của Express Tools.
Có hai lối trong kho của trang này, xếp theo mức gần với việc của HCAD nhất:
- Lisp thống kê cốt thép — gần nhất với HCAD, cũng dựng bảng thống kê thanh thép.
- Lisp thống kê thép hình — dành cho thép hình, không phải thép thanh.
Lối thứ ba là ứng dụng Field đã nói ở phần trên: không cần cài gì thêm, dùng chính bảng và trường của AutoCAD. Cần đưa số liệu ra ngoài làm dự toán thì ghép thêm lisp xuất bảng sang Excel, cách đó hợp với bất kỳ kiểu lập bảng nào.
Một lời thật về bộ cài HCAD. Trang này không còn giữ tệp cài. Trên mạng vẫn còn nhiều nơi chia lại bộ này. Nếu bạn tải ở nơi khác thì nhớ hai điều. Một là quét vi rút trước khi chạy, vì đây là tệp thi hành đời 2017 trôi nổi. Hai là đừng kỳ vọng nó lên được AutoCAD 2026, dù trang chia sẻ có hứa gì đi nữa.
