Trong bản vẽ kỹ thuật, chuyện đường trục, đường bao hay một đường kích thước khác cắt ngang qua đường kích thước là bình thường. Chỗ giao đó làm bản vẽ rối mắt và dễ đọc nhầm. Lệnh Dimension Break sinh ra để xử lý đúng việc này: nó mở một khoảng hở ngay tại chỗ giao, giữ nguyên con số đo và giữ nguyên tính liên kết của kích thước.
Tên gõ vào dòng lệnh là DIMBREAK. Trên AutoCAD 2026 nút của nó nằm ở tab Annotate, bảng Dimensions. Lệnh hỏi hai lần: lần một chọn đường kích thước cần cắt, lần hai chọn kiểu cắt trong ba lựa chọn Auto, Manual, Remove. Bề rộng khoảng hở lấy từ mục Break size của kiểu kích thước, mặc định 0,1250 và được nhân với Overall scale.
Lệnh Dimension Break làm được gì và không làm được gì
Chú giải của chính AutoCAD 2026 viết: "Breaks or restores dimension and extension lines where they cross other objects". Hai chữ đáng chú ý ở đây là dimension lines và extension lines, tức là lệnh cắt được cả đường kích thước lẫn đường gióng. Nhiều tài liệu tiếng Việt dịch máy chữ extension line thành "đường kích thước ngoại quan", nghe rất lạ và không có nghĩa gì; đúng ra đó là đường gióng, hai vạch mảnh chạy từ vật thể ra chỗ đặt con số.
Điều lệnh này không làm: nó không xoá một đoạn nét vẽ nào của vật thể, không đổi con số đo, không phá vỡ liên kết giữa kích thước và hình. Khoảng hở chỉ là một thuộc tính hiển thị gắn vào chính đối tượng kích thước. Vì vậy sau khi cắt, bạn vẫn kéo giãn hình được và con số vẫn tự cập nhật.
Hình 1. Cùng một đường kích thước 60 trên AutoCAD 2026, trước và sau khi cắt bằng tuỳ chọn Auto. Hai đường trục đứng cắt qua nét kích thước, lệnh tự mở hai khoảng hở đúng chỗ giao.
Hình 2. Trường hợp kinh điển: hai đường kích thước của cùng một chi tiết cắt nhau. Khoảng hở giúp người đọc bản vẽ biết nét nào thuộc kích thước nào.
Gọi lệnh ở đâu trên AutoCAD 2026
Có ba đường vào, dùng đường nào cũng ra một lệnh:
- Dòng lệnh: gõ
DIMBREAKrồi nhấn Enter. Đây là cách nhanh nhất và không phụ thuộc giao diện. - Ribbon: tab Annotate, bảng Dimensions, nút Break nằm ở cụm nút nhỏ bên phải ô chọn kiểu kích thước.
- Thanh trình đơn cổ điển Dimension > Dimension Break. Đường này vẫn còn nhưng thanh trình đơn đã bị ẩn mặc định từ lâu; muốn thấy phải bật biến
MENUBARlên 1. Các bài hướng dẫn chụp màn hình từ thời AutoCAD 2008 đến 2014 hay chỉ đường này, nên nhiều người mở máy ra không tìm thấy.
Hình 3. Nút Break trên ribbon AutoCAD 2026 và chú giải chính thức của nó. Chú giải nói rõ lệnh cắt được cả đường kích thước lẫn đường gióng.
Hai dòng nhắc và ý nghĩa từng lựa chọn
Đây là phần hay bị chép sai nhất. Có bài hướng dẫn ghi rằng sau khi gọi lệnh sẽ hiện dòng "Specify first leader point" rồi mở hộp thoại Leader Settings. Đó là dòng nhắc của lệnh QLEADER, hoàn toàn không liên quan. DIMBREAK không mở hộp thoại nào cả.
Dòng nhắc thật của AutoCAD 2026 chỉ có hai bước:
| Bước | Dòng nhắc trên màn hình | Bạn làm gì |
|---|---|---|
| 1 | Select dimension to add/remove break or [Multiple]: | Bấm vào một đường kích thước, hoặc gõ M để chọn nhiều cái một lượt |
| 2 (một kích thước) | Select object to break dimension or [Auto/Manual/Remove] | Enter để lấy Auto, hoặc gõ M / R |
| 2 (sau khi gõ M ở bước 1) | Select object to break dimensions or [Auto/Remove] | Chỉ còn Auto và Remove |
Chữ M có hai nghĩa khác nhau. Gõ M ở bước một là Multiple, tức chọn nhiều đường kích thước. Gõ M ở bước hai là Manual, tức tự chỉ hai điểm đầu và cuối khoảng hở. Đây là chỗ gây nhầm nhiều nhất khi làm nhanh.
Một điểm nữa mà các bài cũ không nói: khi bạn đã chọn nhiều kích thước bằng Multiple, tuỳ chọn Manual biến mất khỏi dòng nhắc, chỉ còn [Auto/Remove]. Lý do dễ hiểu, cắt tay thì phải chỉ đúng hai điểm trên đúng một đường, không thể áp chung cho cả nhóm.
Hình 4. Luồng đi của lệnh: hai câu hỏi, ba lối rẽ ở câu thứ hai.
Ba cách cắt trong thực tế
Ba lối rẽ ở bước hai quyết định lệnh Dimension Break chạy theo kiểu nào, và mỗi kiểu hợp với một tình huống riêng.
Auto là lựa chọn dùng gần như luôn luôn. Bạn chọn đường kích thước rồi nhấn Enter, AutoCAD tự dò mọi đối tượng đang cắt qua nó và mở khoảng hở tại từng chỗ. Nếu một đường kích thước bị ba thứ cắt qua thì có ba khoảng hở, không phải làm ba lần.
Manual dùng khi bạn muốn hở ở một chỗ do bạn chọn, chứ không phải chỗ giao. Sau khi gõ M, dòng nhắc chuyển thành Specify first break point: rồi hỏi điểm thứ hai. Cách này hữu ích khi cần nhường chỗ cho một ghi chú hoặc một ký hiệu chèn vào giữa nét kích thước.
Nếu việc bạn cần không phải là mở khoảng hở giữa nét mà là cắt bớt chân đường gióng cho gọn, thì đó là chuyện khác và DIMBREAK không làm. Xem cách xử lý riêng trong bài LISP cắt dim.
Remove trả đường kích thước về nét liền. Gõ R là lệnh thi hành ngay, không hỏi thêm câu nào. Đây là điểm mà nhiều bài hướng dẫn viết sai: họ bảo muốn xoá khoảng hở thì "chọn lại khoảng hở rồi nhấn Enter". Khoảng hở không phải một đối tượng riêng nên không chọn được, đường duy nhất để bỏ nó là tuỳ chọn Remove.
Chỉnh bề rộng khoảng hở bằng Break size
Bề rộng khoảng hở không có biến hệ thống riêng để gõ thẳng vào dòng lệnh. Trên AutoCAD 2026 không có biến nào tên DIMBREAK hay DIMBREAKSIZE. Giá trị đó nằm trong kiểu kích thước: mở DIMSTYLE, chọn kiểu đang dùng, bấm Modify, sang thẻ Symbols and Arrows, nhóm cuối bên trái tên là Dimension Break có ô Break size.
Hình 5. Ô Break size của kiểu Standard trên AutoCAD 2026, giá trị mặc định 0,1250.
Vì sao khoảng hở của bạn to bé khác nhau. Break size được nhân với Overall scale của kiểu kích thước. Ví dụ Break size để nguyên 0,1250 còn Overall scale đặt 20 thì khoảng hở trên hình rộng khoảng 2,45 đơn vị bản vẽ, đúng bằng 0,1250 nhân 20. Đổi tỉ lệ in mà quên chuyện này thì khoảng hở sẽ nhỏ như sợi tóc hoặc rộng đến mức nuốt cả nét.
Khoảng hở tự cập nhật khi bản vẽ thay đổi
Đây là chỗ khiến lệnh Dimension Break hơn hẳn cách làm thủ công kiểu vẽ một hình chữ nhật nền trắng đè lên chỗ giao. Khoảng hở tạo bằng Auto có liên kết với đối tượng đã cắt nó. Khi bạn dời đối tượng đó đi, khoảng hở cũ tự đóng lại và một khoảng hở mới tự mở ra ở vị trí mới. Bạn không phải chạy lại lệnh.
Hình 6. Dời đường trục sang phải bằng lệnh MOVE. Không chạy lại DIMBREAK, khoảng hở cũ tự liền lại và chỗ giao mới tự hở ra.
Khoảng hở tạo bằng Manual thì không có liên kết đó. Tài liệu Autodesk nói thẳng: khoảng hở đặt tay không được cập nhật khi kích thước hay đối tượng cắt bị sửa. Nó nằm ở nơi bạn chỉ tay chứ không gắn với vật nào, nên muốn dời thì cách gọn nhất là Remove rồi cắt lại.
Đối tượng nào cắt được đường kích thước
Không phải chỉ có đường thẳng. Với một đường tròn nằm vắt qua đường kích thước, tuỳ chọn Auto vẫn mở hở tại đúng hai điểm giao của cung tròn với nét kích thước. Tài liệu Autodesk liệt kê đầy đủ các loại làm được vai trò dao cắt: kích thước, đường dẫn ghi chú, đường thẳng, đường tròn, cung, spline, ellipse, đa tuyến, chữ đơn và chữ nhiều dòng. Khối và tham chiếu ngoài cũng cắt được, nhưng chỉ tính những đối tượng thuộc danh sách trên nằm bên trong chúng.
Về phía bên bị cắt, khoảng hở dùng được cho kích thước thẳng (cả loại thẳng hàng và loại xoay), kích thước góc, kích thước bán kính và đường kính kể cả loại gấp khúc, kích thước độ dài cung, kích thước toạ độ, và đường dẫn ghi chú dạng đoạn thẳng. Hai trường hợp không dùng được là đường dẫn ghi chú vẽ theo spline, và các đường dẫn tạo bằng lệnh LEADER hay QLEADER đời cũ.
Lỗi thường gặp
| Hiện tượng | Vì sao | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Chạy xong không thấy khoảng hở nào | Đối tượng chỉ chạm chứ không thật sự cắt qua nét kích thước, hoặc chỗ giao rơi đúng vào khe trống quanh con số | Phóng to kiểm chỗ giao; nếu giao điểm nằm trong khe chữ thì vốn đã hở sẵn, không có gì để cắt |
| Khoảng hở nhỏ đến mức không nhìn ra | Break size 0,1250 nhân với Overall scale quá nhỏ so với cỡ bản vẽ | Sửa Overall scale cho khớp tỉ lệ in, hoặc tăng Break size trong kiểu kích thước |
| Gõ M rồi lệnh đòi chỉ điểm, không cho chọn thêm kích thước | Đã sang bước hai, chữ M lúc này là Manual chứ không phải Multiple | Nhấn Esc, gọi lại lệnh và gõ M ngay ở dòng nhắc đầu tiên |
| Không thấy tuỳ chọn Manual trong dòng nhắc | Đang chọn nhiều kích thước cùng lúc nên chỉ còn Auto và Remove | Muốn cắt tay thì làm riêng từng đường kích thước |
| Chọn phải đối tượng khác thay vì đường kích thước | Con trỏ bắt trúng đường cắt đang nằm chồng ngay tại giao điểm | Bấm vào đoạn nét kích thước ở xa chỗ giao, ví dụ sát mũi tên |
| Kích thước đã phá khối không cắt được | Sau khi Explode thì đó chỉ còn là các đoạn thẳng rời, không còn là đối tượng kích thước | Hoàn tác việc phá khối; nếu đã lỡ thì phải ghi lại kích thước |
Câu hỏi thường gặp
Lệnh Dimension Break có xoá mất nét vẽ của hình không?
Không. Nó chỉ mở khoảng hở trên đường kích thước và đường gióng của chính kích thước được chọn. Đối tượng đóng vai trò dao cắt vẫn nguyên vẹn, hình vẽ không mất một đoạn nào.
Muốn bỏ khoảng hở đã cắt thì làm sao?
Gọi lại DIMBREAK, chọn đúng đường kích thước đó, rồi gõ R và Enter. Lệnh trả nét về liền ngay, không hỏi thêm. Đừng tìm cách chọn riêng khoảng hở để xoá vì nó không phải một đối tượng độc lập.
Có thể kéo cho khoảng hở rộng hơn bằng điểm níu không?
Khoảng hở không có điểm níu riêng để kéo. Muốn đổi bề rộng thì sửa Break size trong kiểu kích thước, ảnh hưởng tới mọi khoảng hở dùng kiểu đó. Muốn một chỗ hở khác các chỗ còn lại thì tạo một kiểu kích thước riêng cho nó.
Vì sao có chỗ giao mà lệnh không cắt gì?
Hay gặp nhất là giao điểm rơi trúng khe trống quanh con số đo. Chỗ đó vốn đã không có nét kích thước nên chẳng có gì để cắt. Dời con số đi hoặc dời đối tượng cắt ra xa vài đơn vị là thấy ngay khoảng hở.
Cắt nhiều đường kích thước cùng lúc được không?
Được. Gõ M ngay ở dòng nhắc đầu, chọn lần lượt các đường kích thước rồi Enter, sau đó Enter thêm lần nữa để lấy Auto. Nhớ rằng lúc này chỉ còn Auto và Remove.
