Lisp cắt dim trong CAD: lệnh CD, BD và cách nạp 2026

Lisp cắt dim trong CAD là bộ lệnh nhỏ mà dân dựng bản vẽ kỹ thuật hay dùng nhất. Nó dọn cái rối mắt mà lệnh dim mặc định để lại: chân đường gióng cái dài cái ngắn, đâm cả vào hình vẽ. Bài này viết lại từ chính tệp gốc của trang. Gói đã được tải về, giải nén và đọc từng dòng mã nguồn. Bộ tiện ích gom sẵn cho nhiều việc khác nằm ở bộ lisp AutoCAD tổng hợp.

Lisp cắt dim làm gì với bản vẽ của bạn

Cái mà dân vẽ hay gọi là chân dim, tài liệu Autodesk gọi là đường gióng, tiếng Anh là extension line. Đó là hai vạch nối từ điểm bạn bắt vào ra tới đường kích thước. Khi dim nhiều lớp chồng lên nhau, mấy vạch này dài ngắn lộn xộn và cắt ngang qua nét hình.

Tên lệnh là CD chứ không phải CUTDIM

Đây là chỗ bản cũ của bài nhầm, và cái nhầm này làm nhiều người tải về rồi bỏ. Bài cũ viết là lisp CUTDIM, nhưng mở tệp ra thì dòng khai báo lệnh ghi rõ (DEFUN C:CD ...) và (DEFUN C:BD ...). Trong AutoLISP, chữ đứng sau c: mới là tên lệnh gõ vào dòng lệnh được. CUTDIM chỉ là tên người ta đặt cho tệp.

Có một câu phải trả lời trước khi dùng: hai chữ CD và BD có đụng lệnh nào sẵn có không. Tệp acad.pgp của AutoCAD 2026 trên máy đã được mở ra dò, không có dòng nào khai CD hay BD. Vậy hai lệnh này nạp vào là dùng được ngay, không giẫm lên bí danh nào.

Trong tệp có hai lệnh, bài cũ chỉ nói một

Lệnh CD cắt và cũng kéo dài được chân dim

Gõ CD, phần mềm hỏi chọn đối tượng. Quét trúng các dim cần sửa rồi bấm Enter hoặc phím cách. Tiếp theo là dòng nhắc Point to trim or extend, bạn bấm một điểm. Lệnh dựng một đường thẳng đi qua điểm đó, song song với đường kích thước, rồi kéo chân của mọi dim đã chọn về đúng đường ấy.

Vì thế điểm bạn bấm nằm ở đâu là chân dim dừng ở đó. Bấm gần đường kích thước thì chân bị cắt ngắn. Bấm xa ra thì chân dài thêm. Đây là điểm bài cũ nói thiếu: lệnh không chỉ cắt, nó kéo dài cũng được.

Điều đáng quý là con số kích thước không hề thay đổi. Lệnh chỉ trượt gốc đường gióng dọc theo chính đường gióng ấy, tức là trượt theo phương vuông góc với phương đo. Hình chiếu của hai điểm bắt lên phương đo giữ nguyên, nên trị số giữ nguyên.

Lệnh BD kéo cả đường kích thước về thẳng hàng

Lệnh BD hỏi y như vậy nhưng động vào chỗ khác. Nó dời chính đường kích thước, và dời cả con số đi kèm, sao cho các đường kích thước bạn chọn nằm thẳng một hàng qua điểm vừa bấm. Đây là việc người ta hay làm tay từng cái bằng grip, rất mất thời gian khi bản vẽ có vài chục dim.

Cơ chế: lisp sửa thẳng mã DXF của từng dim

Bộ lisp này không gọi lệnh nào của AutoCAD để sửa dim. Nó lấy dữ liệu thô của đối tượng, đổi vài toạ độ rồi ghi lại bằng ENTMOD. Biết mấy mã dưới đây thì hiểu ngay vì sao lệnh chỉ chạy đúng với một số loại dim.

Đoạn lọc nằm ngay giữa vòng lặp, và đây là chỗ đáng đọc nhất trong cả tệp.

Theo tài liệu DXF của Autodesk, mã 70 cộng thêm 32 cho mọi dim đời R13 về sau, và cộng thêm 128 khi chữ số đã bị kéo ra chỗ khác. Vậy năm con số trong đoạn mã trên quy về đúng hai loại. Số 0, 32 và 160 là dim thẳng. Số 33 và 161 là dim xiên. Không có chỗ nào cho dim góc, dim bán kính, dim đường kính hay dim toạ độ.

Ba cái bẫy phải biết trước khi quét cả bản vẽ

Chỉ chọn dim thẳng và dim xiên

Đây là bẫy nặng nhất, vì nó hỏng âm thầm. Dim góc cũng có mã 13 và 14 giống dim thẳng. Nếu trong tập chọn có dim góc, lệnh vẫn ghi đè hai điểm đó, nhưng lấy hướng tính từ cái dim thẳng ngay trước nó trong danh sách. Kết quả là dim góc bị kéo lệch mà không báo lỗi gì. Còn nếu dim góc lại đứng đầu danh sách, khi đó chưa có hướng nào để dùng, lệnh dừng ngay kèm báo lỗi.

Dim bán kính và dim đường kính thì khác. Chúng không có mã 13 và 14, nên lệnh dừng giữa chừng kèm thông báo lỗi. Cách an toàn là đừng quét bừa cả bản vẽ. Chọn tay đúng cụm dim thẳng, hoặc lọc trước bằng Quick Select.

Chọn hụt một cái là hệ toạ độ kẹt ở World

Trước khi chạy vòng lặp, lisp gọi UCS về World cho dễ tính, và chỉ trả UCS lại khi lệnh chạy hết. Hàm bắt lỗi trong tệp có khôi phục CMDECHO và OSMODE, nhưng quên mất UCS.

Nghĩa là bấm Enter khi chưa chọn được dim nào, hoặc bấm Esc giữa chừng, thì lệnh thoát ra và bản vẽ nằm luôn ở hệ toạ độ World. Nếu bạn đang vẽ trong một UCS riêng thì lúc đó mọi thứ lệch hết. Chữa rất nhanh: gõ UCS, Enter, gõ P, Enter là về UCS trước đó. Người quen sửa lisp thì thêm một dòng gọi UCS Previous vào hàm bắt lỗi, nhưng gõ tay hai chữ vẫn chắc ăn hơn.

Dim liên kết có thể tự nhảy về chỗ cũ

Lệnh này ghi thẳng toạ độ mới vào đối tượng. Với dim liên kết với hình, tức biến DIMASSOC đang là 2, phần mềm có quyền tính lại vị trí khi hình gốc thay đổi. Thấy chân dim vừa cắt xong lại nhảy về như cũ thì kiểm biến này trước, đừng vội nghi lisp hỏng. Các kiểu nhảy khác gom ở bài lỗi nhảy dim trong AutoCAD.

Nạp lisp cắt dim trên AutoCAD 2026

Giải nén xong, để tệp .lsp vào một thư mục cố định trên ổ cứng, đừng để trong Downloads. Gõ APPLOAD, gõ tắt là AP, trỏ tới tệp rồi bấm Load. Các bước đầy đủ nằm ở bài cách load lisp một lần dùng mãi. Muốn lần sau mở CAD là có sẵn thì bấm Contents trong khung Startup Suite và thêm tệp vào đó.

Nạp xong gõ CD mà không thấy gì thì xem lại đâu

Mặc định của bản 2026 đọc trên máy là SECURELOAD bằng 1 và TRUSTEDPATHS để rỗng. Với mức 1, tệp nằm ngoài thư mục tin cậy sẽ bị hỏi mỗi lần, tức là bạn còn thấy hộp thoại ở hình trên.

Ca khó chịu hơn là khi SECURELOAD bị đặt lên 2. Mức đó phần mềm bỏ qua tệp trong im lặng, không hộp thoại, không dòng báo lỗi nào. Người dùng tưởng tệp hỏng hoặc tải thiếu. Gõ SECURELOAD để xem giá trị, rồi khai thư mục chứa lisp vào Trusted Locations trong hộp thoại OPTIONS là hết bị hỏi.

AutoCAD LT có chạy được không

Có, với điều kiện là LT bản Windows từ 2024 trở đi, vì từ bản đó LT mới có AutoLISP. Bộ lệnh này chỉ dùng các hàm lõi như entget, entmod, ssget. Nó không gọi hàm acet- của Express Tools, cũng không gọi ActiveX. Đó chính là hai thứ LT thiếu, nên ở đây không vướng gì.

AutoCAD 2026 có sẵn cái gì thay được lisp cắt dim

Sau mười năm, phần mềm đã có công cụ chính thống cho một phần việc này. Biết để chọn cho đúng, vì mỗi thứ giải quyết một tình huống khác nhau.

Thứ nhất là Fixed Length Extension Lines trong thẻ Lines của hộp thoại Dimension Style, ứng với biến DIMFXLON, còn ô Length bên cạnh là biến DIMFXL. Bật lên rồi nhập một con số thì mọi đường gióng có cùng chiều dài, tính từ đường kích thước ngược về phía điểm gốc. Đặt một lần trong kiểu dim, dim vẽ sau tự theo.

Nhưng nó không thay được hẳn lệnh CD. Chiều dài bằng nhau không có nghĩa là các chân dừng trên cùng một đường. Khi các đường kích thước nằm ở nhiều cao độ khác nhau, đầu chân vẫn so le. Muốn tất cả dừng đúng trên một đường thì vẫn phải dùng lisp.

Thứ hai là DIMSPACE. Tài liệu bản 2026 ghi rõ là nhập khoảng cách bằng 0 thì các đường kích thước được gióng thẳng hàng. Nhược điểm nằm ở điều kiện kèm theo: các dim phải cùng loại, song song hoặc đồng tâm với nhau, và phải nằm trên đường gióng của nhau. Lệnh BD trong gói không đòi điều kiện nào, bạn bấm điểm ở đâu thì chúng về đó.

Thứ ba là DIMBREAK, thứ hay bị nhầm với cắt dim nhất. Lệnh này ngắt một khúc ở chỗ đường kích thước hay đường gióng cắt qua nét khác, cho chỗ giao nhau đỡ rối. Nó không làm chân dim ngắn đi. Ai tìm cách cắt dim mà thật ra muốn dọn chỗ giao nhau thì dùng lệnh này, khỏi cần lisp.

Tải lisp cắt dim

Câu hỏi hay gặp

Gõ CUTDIM báo lệnh không tồn tại, có phải tải nhầm không?

Không nhầm. Tên lệnh là CD và BD, CUTDIM chỉ là tên tệp. Muốn chắc thì mở tệp lisp bằng Notepad, tìm chuỗi defun c:, chữ ngay sau dấu hai chấm chính là lệnh gõ được.

Chạy lệnh xong con số kích thước có bị sai đi không?

Không sai đi. Lệnh CD trượt gốc đường gióng dọc theo phương của chính đường gióng, nên phần chiếu lên phương đo không đổi và con số giữ nguyên. Lệnh BD thì chỉ dời đường kích thước với chữ số, không đụng vào hai điểm bắt. Kéo grip bằng tay mới là chuyện khác, vì lúc đó bạn dễ kéo điểm bắt đi chỗ khác và con số đổi ngay.

Có cách nào chỉ cắt chân của một bên dim không?

Bộ lisp này sửa cả hai bên cùng lúc. Cắt riêng một bên thì kéo grip của đúng điểm đó, hoặc ẩn hẳn một đường gióng bằng ô Suppress trong thẻ Lines của Dimension Style, ứng với hai biến DIMSE1 và DIMSE2.

Bản vẽ ba chiều dùng được không?

Nên tránh. Lisp giả định dim nằm trên mặt phẳng ngang của hệ toạ độ World. Dim đặt trên mặt phẳng nghiêng có thể bị dời sai vị trí, mà lại không báo lỗi gì.