Lệnh Flatshot trong AutoCAD ép cả mô hình 3D thành một hình 2D phẳng, rồi chèn hình đó vào bản vẽ dưới dạng khối. Đây là cách nhanh nhất để lấy mặt đứng, mặt bằng hay hình xiên từ khối đã dựng. Bài này được kiểm lại từng bước trên AutoCAD 2026 đang chạy thật, giao diện tiếng Anh, kèm ảnh chụp màn hình.
Tóm tắt. FLATSHOT chiếu theo hướng nhìn đang có trên màn hình, không theo hệ trục toạ độ. Muốn mặt đứng thì phải xoay về hướng Front trước rồi mới gọi lệnh, nếu không sẽ nhận hình chiếu sai hướng. Kết quả là một khối 2D nằm trên mặt phẳng XY của UCS hiện hành. Lệnh chỉ chạy trong không gian Model. Muốn đường khuất ra nét đứt thì nạp kiểu nét HIDDEN vào bản vẽ trước, rồi chọn nó ở ô Linetype của khung Obscured lines. AutoCAD LT không có lệnh này.
Lệnh Flatshot trong AutoCAD làm được gì
Tài liệu Autodesk cho AutoCAD 2026 mô tả rất gọn: lệnh tạo một hình biểu diễn 2D của mọi đối tượng 3D dựa trên khung nhìn hiện hành. Cạnh của các khối đặc, mặt cong và lưới được chiếu theo tia nhìn lên một mặt phẳng song song với mặt phẳng nhìn. Phần 2D thu được chèn vào bản vẽ thành một khối, đặt trên mặt phẳng XY của UCS.
Ba điểm cần nhớ ngay từ đầu. Thứ nhất, lệnh không hỏi bạn chọn đối tượng. Nó chụp toàn bộ những gì đang thấy trong khung nhìn. Thứ hai, kết quả là một khối tĩnh. Sửa mô hình 3D sau đó thì hình phẳng vẫn nằm nguyên như cũ. Thứ ba, lệnh chỉ chạy ở không gian Model.
Hình 1. Cạnh của mô hình được chiếu theo tia nhìn lên mặt phẳng song song với mặt phẳng nhìn. Đổi hướng nhìn là đổi luôn hình nhận được.
Cái gì bị chụp, cái gì được bỏ qua
Mọi khối đặc, mặt cong và lưới trong khung nhìn Model đều bị chụp. Không có cách nào lọc bằng cách chọn đối tượng. Cách lọc duy nhất là tắt hoặc đóng băng lớp chứa những thứ bạn không muốn lấy. Vật thể đã bị cắt bằng đối tượng cắt thì vẫn được chụp nguyên vẹn, như thể chưa hề bị cắt.
Bản cũ của bài này viết lệnh chụp các khối đặc và miền. Tài liệu 2026 ghi rõ hơn: khối đặc, mặt cong và lưới. Với lưới thì Autodesk khuyên bỏ dấu tích Show ở khung Obscured lines, vì đường khuất của lưới rất rối.
Gọi lệnh ở đâu trên AutoCAD 2026
Gõ thẳng tên lệnh
Cách chắc chắn nhất là gõ FLATSHOT rồi Enter. Lệnh có sẵn tên tắt là FSHOT, khai báo trong tệp acad.pgp, gõ tắt cũng ra đúng hộp thoại đó. Gõ xong hộp thoại Flatshot hiện lên ngay.
Nút trên dải lệnh
Nút nằm ở tab Home, bảng Section, nhưng chỉ có trong không gian làm việc 3D Modeling. Bảng này phải bấm vào tên Section ở chân bảng mới bung ra hết. Trong không gian Drafting & Annotation thì tab Home không có bảng Section, nên nhiều người tìm mãi không thấy nút.
Hình 2. Bảng Section trên tab Home, không gian 3D Modeling của AutoCAD 2026. Bấm chữ Section ở chân bảng để bung ra, mục Flatshot nằm giữa Generate Section và Extract Edges.
Bản cũ của bài chỉ đường qua bảng Dashboard. Bảng đó đã bị bỏ từ AutoCAD 2009, thay bằng dải Ribbon, nên đường đi cũ không còn dùng được nữa.
Hướng nhìn quyết định hình chiếu, không phải hệ toạ độ
Đây là chỗ sai nhiều nhất. Người dùng hay nghĩ lệnh đọc hệ trục để biết đâu là mặt đứng. Không phải. Lệnh chỉ đọc hướng nhìn đang có trên màn hình.
Để kiểm chứng, tôi dựng một khối hộp 100 × 60 × 40 khoét lỗ tròn đường kính 30 xuyên suốt, rồi chạy lệnh ba lần từ ba hướng nhìn khác nhau. Kích thước khối phẳng thu được đo bằng chính AutoCAD:
| Hướng nhìn khi gọi lệnh | Khối phẳng nhận được |
|---|---|
| Front | 100 × 40 (mặt đứng) |
| Top | 100 × 60 (mặt bằng) |
| SW Isometric | 113,14 × 97,98 (hình xiên) |
Cùng một mô hình, cùng một lệnh, ba kết quả khác hẳn nhau. Cả ba khối đều dẹt hoàn toàn, một chiều bằng không.
Hình 3. Mô hình gốc và ba khối phẳng sinh ra từ ba hướng nhìn. Khối lấy ở hướng Front dựng đứng trong mặt phẳng đứng, khối lấy ở hướng Top nằm ngang, còn khối lấy ở hướng xiên thì méo và nằm bẹp trong mặt bằng.
Xoay về đúng hướng trước khi gọi lệnh
Trước khi gõ FLATSHOT, hãy đưa khung nhìn về đúng hướng bạn cần. Bấm mặt tương ứng trên ViewCube ở góc trên bên phải là nhanh nhất. Ai quen dòng lệnh thì gõ -VIEW, rồi nhập thẳng FRONT, LEFT hay TOP, dù dòng nhắc không liệt kê mấy chữ này. Muốn xem lại hình chiếu bằng theo hệ trục hiện hành thì dùng lệnh Plan.
Vì sao khối phẳng đôi khi rơi vào chỗ khó hiểu
Khối 2D luôn được đặt lên mặt phẳng XY của UCS hiện hành. Khi bạn chuyển sang một hướng nhìn vuông góc, biến UCSORTHO sẽ tự xoay UCS theo hướng nhìn đó. Trên máy tôi kiểm, biến này đang bằng 1, tức là cơ chế trên đang bật. Nhờ vậy khối phẳng nằm đúng trong mặt phẳng bạn đang nhìn, trông rất tự nhiên.
Hướng nhìn xiên thì khác. Các hướng isometric không kích hoạt cơ chế trên, nên UCS giữ nguyên vị trí cũ. Kết quả là hình xiên bị đặt nằm bẹp trong mặt bằng, nhìn vào thấy méo mó và không hiểu tại sao. Đó chính là khối ở góc dưới bên trái của Hình 3.
Hình 4. Ba thứ này quyết định toàn bộ kết quả. Chỉnh xong cả ba rồi hãy gọi lệnh, đỡ phải xoá đi làm lại.
Đọc hộp thoại Flatshot
Bố cục hộp thoại giữ nguyên qua nhiều đời AutoCAD, vẫn đúng ba khung như trên các bản cũ. Ảnh dưới chụp trên AutoCAD 2026.
Hình 5. Hộp thoại Flatshot trên AutoCAD 2026, giao diện tiếng Anh.
Khung Destination
Khung này chọn nơi đặt kết quả, có ba lựa chọn. Insert as new block chèn hình phẳng thành khối mới ngay trong bản vẽ đang mở. Replace existing block thay một khối có sẵn bằng khối mới, kèm nút Select block để chọn khối cần thay. Đây là cách cập nhật hình chiếu sau khi sửa mô hình. Export to a file lưu hình phẳng ra một tệp DWG riêng, đường dẫn ghi ở ô Filename and path.
Khung Foreground lines
Khung này đặt màu và kiểu nét cho phần đường thấy, tức là những cạnh không bị che. Mặc định là ByBlock và Continuous. Để nguyên mặc định thì khối sẽ nhận màu và nét theo lớp bạn đang đứng khi chèn.
Khung Obscured lines
Khung này lo phần đường khuất. Ô đánh dấu Show bật hoặc tắt việc thể hiện đường khuất. Bỏ dấu tích thì khối chỉ còn đường thấy. Hai ô Color và Linetype bên dưới đặt màu và kiểu nét riêng cho đường khuất.
Include tangential edges
Ô này sinh thêm đường bao ngoài cho mặt cong. Với một hình trụ, đó là hai đường sinh nằm ở rìa. Bật lên thì hình nhìn giống bản vẽ kỹ thuật hơn, nhưng cũng dễ thừa nét ở mô hình nhiều mặt cong.
Nút Create và bốn dòng nhắc sau đó
Bấm Create là hộp thoại đóng lại, dòng lệnh hỏi tiếp bốn câu. Đây là nguyên văn đọc từ nhật ký AutoCAD 2026:
Specify insertion point or [Basepoint/Scale/X/Y/Z/Rotate/Explode/REpeat]:
Enter X scale factor, specify opposite corner, or [Corner/XYZ] <1>:
Enter Y scale factor
Specify rotation angle <0>:
Dòng nhắc đầu tiên có hai tuỳ chọn mà các tài liệu cũ chưa nhắc tới. Explode chèn hình vào rồi phá khối luôn, khỏi phải gọi lệnh Explode sau. REpeat lặp lại lần chèn trước với đúng tỉ lệ và góc quay cũ.
Tên khối do AutoCAD tự đặt, dạng chuỗi ngẫu nhiên như A$Cfa9fa9cd. Muốn đổi tên cho dễ quản lý thì dùng lệnh RENAME. Muốn sửa ruột khối thì mở bằng lệnh BEDIT.
Vẽ đường khuất đúng quy ước bản vẽ
Bật Show thôi chưa đủ. Nếu để Linetype là Continuous thì đường khuất vẽ ra bằng nét liền, nhìn y hệt đường thấy, người đọc bản vẽ không phân biệt được. Phải đặt cho nó một kiểu nét đứt.
Có một cái bẫy ở đây. Ô Linetype chỉ liệt kê những kiểu nét đã nạp vào bản vẽ. Bản vẽ mới tinh chỉ có ByLayer, ByBlock và Continuous. Muốn thấy HIDDEN trong danh sách thì phải nạp nó trước bằng lệnh Linetype. Sau khi nạp, danh sách có thêm HIDDEN và mục Other để nạp tiếp kiểu khác.
Hình 6. Ô Linetype của khung Obscured lines. Danh sách chỉ có HIDDEN vì kiểu nét này đã được nạp vào bản vẽ từ trước.
Tôi chạy thử hai lần trên cùng khối hộp khoét lỗ, chỉ khác kiểu nét đặt cho đường khuất. Đếm lại ruột khối bằng chính AutoCAD: khối gồm sáu đoạn thẳng, bốn đoạn Continuous là đường bao thấy, hai đoạn HIDDEN là hai cạnh của lỗ khoan bị vỏ hộp che. Thiết lập trong hộp thoại được gán thẳng vào từng đối tượng bên trong khối.
Hình 7. Cùng một mô hình, cùng hướng nhìn Front. Bên trái để Continuous nên hai cạnh lỗ khoan trông như đường thấy. Bên phải đặt HIDDEN nên ra nét đứt, đọc bản vẽ là hiểu ngay.
Nét đứt vẽ ra mà vẫn thấy liền thì kiểm biến LTSCALE. Bản vẽ đơn vị milimét mà để LTSCALE bằng 1 thì các gạch quá dày, mắt thường nhìn thành nét liền. Xem thêm lệnh LTScale.
Khi nào dùng FLATSHOT, khi nào dùng lệnh khác
Lệnh Flatshot trong AutoCAD không phải đường duy nhất để lấy hình 2D từ mô hình 3D. Còn vài lệnh khác nữa, mỗi lệnh hợp với một kiểu việc. Chọn nhầm đường là mất công làm lại.
| Lệnh | Cho ra cái gì | Dùng khi nào |
|---|---|---|
| FLATSHOT | Khối 2D tĩnh trong Model, chiếu theo hướng nhìn | Cần nhanh một hình chiếu ngoài để vẽ tiếp bằng tay |
| SECTIONPLANE kèm SECTIONPLANETOBLOCK | Khối mặt cắt 2D hoặc 3D, cắt theo mặt phẳng bạn đặt | Cần nhìn vào ruột vật thể chứ không phải hình chiếu ngoài |
| VIEWBASE | Khung nhìn trong Layout, gắn với mô hình | Cần bộ bản vẽ tự cập nhật khi mô hình đổi |
| SOLPROF | Đường bao thấy và khuất ngay trong khung nhìn Layout | Cần trình bày trên Layout mà không muốn tạo khối rời |
Khác biệt lớn nhất nằm ở chỗ hình có tự cập nhật hay không. FLATSHOT cho hình tĩnh. Sửa mô hình rồi thì phải chạy lại lệnh, chọn Replace existing block để đè lên khối cũ. Hình do lệnh Sectionplane sinh ra cũng là khối tĩnh, nhưng đối tượng cắt thì di chuyển được và xem trực tiếp được trên mô hình.
VIEWBASE đứng ở nhóm khác hẳn. Nó tạo khung nhìn trong Layout, có liên kết thật với mô hình. Trên máy tôi kiểm, biến VIEWUPDATEAUTO mặc định bằng 1, nghĩa là khung nhìn tự cập nhật khi mở lại bản vẽ hoặc khi chuyển sang Layout chứa nó. Làm hồ sơ nhiều hình chiếu, nhiều lần sửa thì đi đường này đỡ mệt hơn nhiều.
Vài lỗi hay gặp
Lệnh báo chỉ chạy được trong Model
Gọi lệnh khi đang đứng ở Layout thì AutoCAD trả về đúng dòng này, không mở hộp thoại:
** Command only valid in Model space **
Bấm sang tab Model rồi gọi lại. Nếu bạn đang ở trong một khung nhìn của Layout thì bấm đúp ra ngoài trước đã.
Lệnh báo không có gì để chiếu
Khung nhìn không chứa khối đặc hay mặt cong nào thì AutoCAD báo: There are no solids or surfaces that can be projected. Thường là do lớp chứa mô hình đang tắt, hoặc bản vẽ chỉ có đối tượng 2D. Đối tượng 2D phẳng không phải là thứ lệnh này chụp.
Hình chiếu ra sai hướng
Gần như luôn là do quên xoay khung nhìn. Xoá khối vừa tạo, bấm mặt cần lấy trên ViewCube, rồi gọi lại lệnh. Đừng cố xoay khối phẳng sau khi đã chèn, vì hình chiếu sai hướng thì xoay kiểu gì cũng không thành đúng.
Chụp phải cả những thứ không muốn
Không có cách chọn đối tượng. Hãy đưa các phần thừa sang lớp riêng rồi tắt hoặc đóng băng lớp đó trước khi gọi lệnh. Đây cũng là cách tách riêng từng bộ phận của một cụm lắp ghép.
Video dưới đây làm cùng việc theo cách khác, xem để đối chiếu thao tác.
Còn AutoCAD LT thì sao
AutoCAD LT không có lệnh này. Có hai bằng chứng. Thứ nhất, trang trợ giúp FLATSHOT của bản 2026 chỉ tồn tại trong bộ tài liệu AutoCAD, còn bộ tài liệu AutoCAD LT trả về lỗi không tìm thấy trang. Đối chiếu với một lệnh có ở cả hai bản như FILLET thì cả hai bộ tài liệu đều có trang. SECTIONPLANE và VIEWBASE cũng vắng mặt y như vậy.
Thứ hai, LT vốn không dựng được khối đặc, mặt cong hay lưới. Autodesk ghi rõ phần dựng và sửa mô hình 3D chỉ có ở bản đầy đủ. Không có mô hình 3D thì cũng chẳng có gì để chiếu. Mở bản vẽ 3D bằng LT thì xem được, nhưng không lấy được hình chiếu bằng lệnh này.
Cần dựng mô hình trước khi thử thì xem lệnh Box. Muốn che nét khuất ngay trên màn hình mà chưa cần tạo khối 2D thì dùng lệnh Hide. Làm hồ sơ nhiều hình chiếu trên Layout thì đọc thêm lệnh Solview và lệnh Solprof.
