Rải đối tượng theo đường cong là chép một chi tiết ra nhiều bản rồi xếp đều dọc một đường bất kỳ: đường SPLine, cung tròn, đa tuyến hay đường xoắn. AutoCAD 2026 làm việc này bằng tùy chọn Path của lệnh ARRAY.
Tóm tắt. Lệnh cần dùng là ARRAYPATH, hoặc gõ AR rồi chọn PA. Chọn vật mẫu, chọn đường dẫn, chỉnh số liệu trên dải ribbon Array Creation, bấm Close Array. Chỗ hay hỏng nhất là Base point: mặc định của nó là điểm cuối đường dẫn, nên nếu vật mẫu không nằm sẵn trên đường thì mọi bản sao đều lệch ra ngoài. Toàn bộ thao tác dưới đây theo AutoCAD 2026 bản R25.1, giao diện tiếng Anh.
Lệnh nào rải đối tượng theo đường cong trong AutoCAD 2026
Có hai đường vào cùng một chỗ.
Cách nhanh nhất là gõ thẳng ARRAYPATH. Cách quen tay hơn là gõ AR (đây vẫn là bí danh của ARRAY trong tệp acad.pgp của bản 2026), chọn vật, nhấn Enter, rồi trả lời dòng nhắc sau.
Enter array type [Rectangular/PAth/POlar]
Gõ PA. Các chữ hoa trong ngoặc cho biết phím tắt hợp lệ, nên PA là Path còn PO là Polar; gõ mỗi chữ P thì AutoCAD không đoán được bạn muốn cái nào. Giá trị trong ngoặc nhọn là kiểu mảng bạn dùng lần trước, không phải mặc định cố định, nên nó có thể hiện
Trên dải ribbon, đường đi là tab Home, bảng Modify, mũi tên bên nút Array, chọn Path Array.
Hình 1. Nút Array trên bảng Modify, tab Home của AutoCAD 2026. Bấm mũi tên nhỏ để bung ra ba kiểu mảng.
Đường dẫn nhận được nhiều loại đối tượng: đường thẳng, đa tuyến, đa tuyến 3D, đường SPLine, đường xoắn, cung tròn, đường tròn và elip. Dòng nhắc chỉ hỏi một đường, nên nếu đường của bạn đang là mấy đoạn rời thì phải nối lại bằng JOIN hoặc PEDIT trước.
Bốn bước tạo mảng theo đường dẫn
Bước 1. Vẽ đường dẫn và vẽ vật mẫu. Ví dụ dưới đây dùng một đường SPLine và một hình tròn.
Hình 2. Trạng thái trước khi gọi lệnh: một đường SPLine làm đường dẫn, một hình tròn làm vật mẫu.
Bước 2. Gọi lệnh. AutoCAD hỏi Select objects: — chọn hình tròn rồi nhấn Enter để chốt danh sách.
Bước 3. Dòng nhắc tiếp theo là Select path curve: — bấm vào đường SPLine. Ngay lúc này bản xem trước hiện ra và dải ribbon đổi sang tab ngữ cảnh Array Creation.
Hình 3. Tab Array Creation với các ô Items, Between, Total. Chú ý phần xem trước: các hình tròn bám theo dáng đường cong nhưng nằm lệch hẳn ra ngoài. Đây là hậu quả của Base point mặc định, mục sau sẽ nói.
Bước 4. Chỉnh số liệu rồi kết thúc. Trên dòng lệnh, AutoCAD lặp đi lặp lại dòng này cho tới khi bạn thoát.
Select grip to edit array or [ASsociative/Method/Base point/Tangent direction/Items/Rows/Levels/Align items/Z direction/eXit]
Gõ X hoặc nhấn Enter để thoát, hoặc bấm nút Close Array màu xanh ở cuối dải ribbon. Cả hai đều giữ lại mảng vừa tạo.
Base point quyết định các bản sao nằm ở đâu
Đây là chỗ làm hỏng việc của gần như mọi người mới, và cũng là chỗ các bài hướng dẫn cũ bỏ qua.
Chọn tùy chọn B ở dòng nhắc trên thì AutoCAD hỏi tiếp câu này.
Specify base point or [Key point]
Giá trị mặc định trong ngoặc nhọn là end of path curve, nghĩa là một điểm nằm trên chính đường dẫn chứ không phải tâm hay trọng tâm của vật mẫu. Vật mẫu của bạn cách điểm đó bao nhiêu thì mọi bản sao cũng giữ nguyên khoảng lệch ấy. Hình tròn trong hình 3 nằm cách đường SPLine 70 đơn vị. Cả 13 bản sao vì thế đều trôi ra ngoài đúng 70 đơn vị. Mỗi bản lại còn quay theo hướng tiếp tuyến, nên nhìn vào cứ tưởng lệnh chạy sai.
Cách chữa: gõ B rồi bắt đúng điểm của vật mẫu mà bạn muốn nó nằm trên đường — với hình tròn thì đó là tâm. Kết quả đổi ngay.
Hình 4. Sau khi đặt Base point vào tâm hình tròn, cả 13 bản sao nằm gọn trên đường SPLine.
Hình 5. Cùng một đường dẫn, cùng một vật mẫu, chỉ khác Base point. Vạch đứt ở khung trên là khoảng lệch mà mọi bản sao đều mang theo.
Cách thứ hai, đơn giản hơn: dời vật mẫu về nằm sẵn trên đường dẫn trước khi gọi lệnh. Khi đó khoảng lệch bằng không, khỏi phải đụng tới Base point.
Divide hay Measure: hai cách chia đường dẫn
Tùy chọn Method quyết định phần mềm chia đường như thế nào. Đây chính là thứ hay bị gọi nhầm là "Spacing".
| Method | Bạn nhập | Phần mềm tự tính | Dùng khi |
|---|---|---|---|
| Divide | Số lượng vật | Khoảng cách, chia đều hết chiều dài đường | Cần đúng 12 cây cột, dài ngắn thế nào cũng được |
| Measure | Khoảng cách giữa hai vật | Số lượng vật lấp vừa đường | Cần đúng bước 600 mm, thừa thiếu ở cuối chấp nhận được |
Ví dụ: đường SPLine dài 345,2934 đơn vị, Method để Measure, Item spacing 27,0000. AutoCAD xếp được 13 vật, tổng chiều dài chiếm chỗ ghi ở ô Total là 324,0000 — đúng bằng 12 khoảng nhân 27. Phần đuôi hơn 21 đơn vị còn lại bỏ trống vì không đủ chỗ cho vật thứ 14.
Align items, Tangent direction và Z direction
Ba tùy chọn này quyết định các bản sao quay ra sao, chứ không phải nằm ở đâu.
Align items mặc định là Yes. Mỗi bản sao tự xoay để bám tiếp tuyến đường dẫn, giống hàng ghế uốn theo mép sân khấu cong. Đặt No thì mọi bản sao giữ nguyên hướng của vật mẫu, giống hàng cột đứng thẳng dù mặt bằng cong.
Tangent direction cho bạn chỉ hai điểm để quy định hướng tiếp tuyến của vật đầu tiên. Vật đầu quay sai thì cả dãy sai theo, và đây là chỗ để sửa.
Z direction chỉ có ý nghĩa với đường dẫn 3D như đường xoắn: giữ nguyên phương Z gốc, hoặc cho vật nghiêng theo đường như xe chạy trên đường vòng nghiêng.
Mảng liên kết là một khối, và cách sửa lại
Biến hệ thống ARRAYASSOCIATIVITY mặc định bằng 1, nghĩa là mảng tạo ra có tính liên kết. Điều này quan trọng hơn vẻ ngoài của nó: sau khi tạo, 13 hình tròn trong ví dụ trên không phải là 13 đối tượng rời. Trong không gian mô hình chỉ còn hai đối tượng: đường SPLine và một tham chiếu khối vô danh.
Chính vì vậy, khi bạn bấm chọn mảng, dải ribbon đổi sang tab ngữ cảnh Array — lần này có thêm bảng Options với ba nút Edit Source, Replace Item và Reset Array. Bảng Properties thì hiện tiêu đề Array (Path).
Hình 6. Mảng đang được chọn. Bảng Properties cho sửa trực tiếp Method, Items, Item spacing, Start offset và Align items; ô Path length 345,2934 là chiều dài đường dẫn do phần mềm tự đo.
Ô Item spacing mà bài hướng dẫn đời cũ nhắc tới vẫn còn nguyên trong bảng Properties, chỉ khác là nó không nằm trong một hộp thoại riêng nữa. Muốn đổi khoảng cách thì sửa ngay ở đó, hoặc sửa ô Between trên ribbon.
Khi nào cần các bản sao rời hẳn ra để mỗi cái sửa một kiểu, dùng EXPLODE. Phá một lần là mảng 13 phần tử tan thành đúng 13 hình tròn độc lập, không đẻ ra khối trung gian nào.
Bốn tên tùy chọn không có thật. Nhiều bài trên mạng, kể cả bản cũ của chính bài này, nhắc tới "Path along Path", "Spacing", "Adjust" và "Rotation" như thể đó là tùy chọn của lệnh ARRAY. Không có cái nào trong số đó. Dòng chọn kiểu mảng chỉ có Rectangular / PAth / POlar. Bên trong Path là ASsociative / Method / Base point / Tangent direction / Items / Rows / Levels / Align items / Z direction / eXit. Cứ đọc thẳng dòng nhắc, đừng tin tên tùy chọn chép lại từ chỗ khác.
ARRAY, ME hay DIVIDE: chọn cái nào
Ba lệnh này hay bị nhắc chung vì đều xếp vật dọc một đường, nhưng chúng khác nhau về bản chất.
| Lệnh | Bí danh | Rải được cái gì | Kết quả |
|---|---|---|---|
| ARRAY (Path) | AR | Đối tượng bất kỳ, chọn trực tiếp | Một mảng liên kết, sửa lại được |
| MEASURE | ME | Điểm, hoặc khối đã định nghĩa sẵn | Các đối tượng rời, theo bước dài cho trước |
| DIVIDE | DIV | Điểm, hoặc khối đã định nghĩa sẵn | Các đối tượng rời, chia đường thành n phần |
Nói gọn: cần chèn khối có sẵn và không quan tâm sửa lại về sau thì lệnh ME nhanh hơn. Cần rải đối tượng theo đường cong rồi còn chỉnh số lượng, khoảng cách hay thay vật mẫu nhiều lần thì dùng ARRAY với tùy chọn Path.
Lỗi thường gặp
| Hiện tượng | Vì sao | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Bản sao trôi ra ngoài, không bám đường | Base point mặc định là điểm cuối đường dẫn, vật mẫu lệch bao nhiêu thì bản sao lệch bấy nhiêu | Gõ B, bắt điểm trên vật mẫu; hoặc dời vật mẫu lên đường trước khi gọi lệnh |
| Chỉ ra được một hai vật | Method đang là Measure mà khoảng cách nhập vào lớn gần bằng chiều dài đường | Giảm Item spacing, hoặc chuyển Method sang Divide và nhập số lượng |
| Các vật không xoay theo đường | Align items đang để No | Bật lại nút Align Items trên ribbon, hoặc đổi dòng Align items trong Properties |
| Sửa vật gốc mà cả dãy không đổi theo | Mảng được tạo khi tùy chọn ASsociative để No | Tạo lại với ASsociative = Yes, hoặc dùng nút Edit Source để sửa từ trong mảng |
| Chọn nhầm kiểu mảng Polar khi định làm Path | Hai kiểu trùng chữ đầu, dòng nhắc viết hoa PA và PO để phân biệt | Gõ PA cho Path, PO cho Polar |
| Không chọn được đường dẫn | Đường đang là nhiều đoạn rời, lệnh chỉ nhận một đối tượng | Nối lại bằng JOIN hoặc PEDIT rồi làm lại |
Câu hỏi thường gặp
Rải đối tượng theo đường cong dùng được cho những loại đường nào?
Đường thẳng, đa tuyến, đa tuyến 3D, đường SPLine, đường xoắn, cung tròn, đường tròn và elip. Điều kiện là đường phải là một đối tượng duy nhất.
Đã tạo mảng rồi, đổi số lượng và khoảng cách ở đâu?
Bấm chọn mảng, dải ribbon hiện tab Array: ô Items là số lượng, ô Between là khoảng cách. Hoặc mở bảng Properties và sửa các dòng Items, Item spacing. Không cần xóa đi làm lại.
Có cách nào cho các bản sao không nghiêng theo đường không?
Có. Đặt Align items về No. Khi đó mọi bản sao giữ đúng hướng của vật mẫu, chỉ dời vị trí dọc đường. Đây là cách làm hàng cây hay hàng cột đứng thẳng trên một trục cong.
Mảng vừa tạo là một đối tượng hay nhiều đối tượng?
Một. Mảng liên kết nằm trong bản vẽ dưới dạng một tham chiếu khối vô danh, nên bấm một cái là chọn cả dãy. Muốn tách rời thì dùng EXPLODE: phá một lần là ra đúng số phần tử của mảng, mỗi phần tử thành một đối tượng độc lập và mất luôn tính liên kết.
Video dưới đây minh họa nhanh tùy chọn Path của lệnh Array, quay trên bản AutoCAD đời cũ hơn nên giao diện có khác, còn trình tự thao tác thì vẫn vậy.
