Lisp rải taluy trong cad là tiện ích rải vạch mái dốc giữa hai mép trên bình đồ, chạy bằng lệnh RTL. Bài gốc năm 2020 chỉ chụp tám ảnh dòng nhắc rồi dán link tải. Bài này tải gói về, giải nén, đọc thẳng mã nguồn tệp RTL.LSP, rồi sửa lại những chỗ hướng dẫn cũ nói sai. Bộ lisp gom sẵn kèm tên lệnh nằm ở lisp CAD tổng hợp.
Tóm tắt. Tên lệnh là RTL. Mật khẩu giải nén gói tải là autocad123, bên trong đúng một tệp RTL.LSP nặng 8.848 byte, ghi ngày 19 tháng 12 năm 2014. Lisp hỏi ba số: đoạn ngắn, đoạn dài và khoảng cách. Hai kiểu vạch là O cho taluy đào và P cho taluy đắp. Mặc định là O, không phải P như bài cũ ghi. Vạch dài bị chặn ở đúng khe hở giữa hai mép, vạch ngắn bị chặn ở 30 phần trăm khe hở. Toàn bộ vạch vẽ ra nằm trên layer TALUY màu 9.
Lệnh RTL làm gì trên bản vẽ
RTL không vẽ mái dốc ba chiều và cũng không đọc cao độ. Nó chỉ làm một việc: rải một loạt đoạn thẳng nối hai đường bạn chỉ ra, dài ngắn xen kẽ, cách đều nhau. Đó đúng là ký hiệu taluy quen thuộc trên bình đồ san nền và bình đồ đường. Phần ghi cao độ cho bình đồ thì dùng lisp đánh cao độ mặt bằng.
Ngay khi gõ lệnh, lisp tạo một layer tên TALUY màu 9 rồi chuyển layer hiện hành sang đó. Nếu layer TALUY đã có sẵn, dòng chữ Layer "TALUY" already exists hiện lên nhưng lệnh vẫn chạy tiếp. Có một điểm cần biết: mỗi lần chạy, lisp đặt lại màu của layer TALUY về 9. Bạn sửa màu layer này sang màu khác thì lần chạy sau nó bị ghi đè.
Mỗi vạch taluy là một đối tượng LINE riêng, không phải block, không phải hatch. Cả loạt vạch nằm gọn trong một nhóm undo, nên một lần gõ U là xoá sạch loạt vừa vẽ. Vẽ xong, lisp trả layer hiện hành và biến CMDECHO về đúng giá trị trước khi chạy.
Ba thông số và hai mép
Lệnh cần hai đường làm biên. Đường chọn trước gọi là mép ngoài, đường chọn sau gọi là mép trong. Khoảng cách giữa các vạch luôn được đo dọc theo mép ngoài, kể cả khi mép ngoài là một đường cong.
Hình 1. Ba số lisp hỏi và hai đường biên phải chỉ ra. Vạch đầu tiên lisp vẽ luôn là vạch dài, sau đó ngắn dài xen kẽ đều đặn.
Bảy dòng nhắc của lệnh, theo đúng thứ tự
Đây là chỗ bài cũ dễ gây rối nhất, vì ảnh chụp dòng nhắc bị cắt cụt và thiếu mất phần trong ngoặc. Thứ tự thật đọc được từ mã nguồn nằm trong hình dưới.
Hình 2. Hai ô vàng là hai chỗ có tuỳ chọn ẩn trong ngoặc vuông. Bỏ qua chúng là mất luôn khả năng đổi thông số và đổi kiểu taluy.
Ba dòng nhắc thông số chỉ hiện ở lần chạy đầu tiên trong phiên làm việc. Từ lần thứ hai, lisp lấy lại giá trị cũ và nhảy thẳng đến bước chọn mép. Muốn nhập số mới, bạn gõ chữ M ngay tại dòng Chọn mép ngoài taluy [tạo . Giá trị chỉ nhớ trong phiên. Đóng AutoCAD là mất, phải nhập lại từ đầu.
Số hiện trong ngoặc nhọn ở ba dòng nhắc trông rất lạ, kiểu <2.1E+01>. Đó không phải lỗi. Lisp in giá trị mặc định theo kiểu ký hiệu khoa học với một chữ số lẻ, nên 21,39 hiện thành 2.1E+01. Bạn cứ gõ số bình thường, hoặc pick hai điểm trên màn hình để lấy khoảng cách, hoặc bấm Enter để giữ nguyên giá trị cũ.
Hình 3. Dòng nhắc đầu tiên. Con số trong ngoặc nhọn là giá trị đang nhớ, in theo kiểu khoa học nên nhìn khó hơn số thường.
Ngay sau ba dòng đó, lisp in lại cả ba giá trị bằng số thập phân bình thường. Nhờ dòng này bạn kiểm được mình đang rải với thông số nào mà không phải đoán.
Hình 4. Dòng lệnh của một lần chạy lại: báo layer TALUY đã tồn tại, in ba thông số đang nhớ là 21,39 và 21,39 và 7,83, rồi hỏi mép ngoài kèm tuỳ chọn M.
Ở dòng điểm đầu, bấm Enter luôn thì lisp rải suốt chiều dài đối tượng. Khi đó, nếu đang ở kiểu O, lisp còn tự phóng màn hình về vùng chứa đối tượng rồi trả lại tầm nhìn cũ lúc vẽ xong. Nếu bạn chỉ một điểm đầu thì bắt buộc phải chỉ tiếp điểm cuối, dòng này không cho bấm Enter để bỏ qua.
Kiểu O và kiểu P khác nhau ở đâu
Bài cũ ghi rằng lisp mặc định là taluy đắp. Đọc mã nguồn thì không phải: khi chưa từng chọn kiểu, lisp đặt sẵn kiểu O, tức taluy đào. Ảnh chụp trong chính bài cũ cũng hiện chữ Kiểu taluy = daO, nghĩa là đang ở kiểu đào.
Khác biệt thật giữa hai kiểu nằm ở chỗ chân vạch bám vào mép nào. Kiểu O đặt chân vạch trên mép ngoài rồi hướng vào mép trong. Kiểu P làm ngược lại, đặt chân vạch trên mép trong rồi hướng ra mép ngoài. Với hai mép song song thì hai kiểu cho hình gần giống nhau. Với mép trong cong hoặc gấp khúc, hướng vạch lệch hẳn, và đó mới là lúc phải chọn cho đúng.
Hình 5. Đường ngang trên là mép ngoài, đường ngang dưới là mép trong. Dù chọn kiểu nào, khoảng cách giữa các vạch vẫn được đo dọc mép ngoài.
Dòng nhắc chọn kiểu nằm chung với dòng chọn mép trong, nên rất dễ bấm lướt qua. Nội dung đầy đủ của nó là ] / Kiểu taluy = daO. Mep trong [daP]:[Taluy đào chọn . Chữ trong ngoặc vuông không phải kiểu đang dùng, mà là kiểu bạn sẽ nhảy sang nếu gõ. Muốn đổi kiểu, bạn gõ chữ O hoặc chữ P rồi Enter, sau đó mới chọn đối tượng làm mép trong.
Hình 6. Dòng nhắc gộp hai việc: đổi kiểu và chọn mép trong. Chữ daO ở giữa dòng cho biết kiểu đang dùng là taluy đào.
Vì sao vạch không dài đúng số bạn nhập
Đây là chỗ gây hiểu lầm nhiều nhất, và bài cũ không hề nhắc tới. Hai số đoạn ngắn và đoạn dài không được dùng thẳng làm chiều dài vạch. Lisp quy chúng ra tỉ lệ so với khe hở giữa hai mép tại vị trí đang vẽ, rồi chặn tỉ lệ đó lại.
Vạch dài dài nhất cũng chỉ bằng đúng khe hở, tức là chạm sang mép kia rồi dừng. Vạch ngắn còn bị chặn sớm hơn, ở mức 30 phần trăm khe hở. Bạn nhập đoạn ngắn bằng 100 mà khe hở chỉ có 10 thì vạch ngắn vẫn chỉ dài 3.
Hệ quả rất dễ nhận ra trên hình. Khi hai số nhập vào lớn hơn khe hở, mọi vạch dài đều cắt ngang hết bề rộng dải taluy, còn vạch ngắn thì đều tăm tắp ở mức 30 phần trăm. Ảnh kết quả trong bài gốc chính là trường hợp đó, với đoạn ngắn và đoạn dài cùng đặt 21,39.
Hình 7. Kết quả một lần rải. Vạch dài chạm sang mép đối diện vì số nhập vượt khe hở, còn vạch ngắn dừng ở đúng 30 phần trăm khe hở.
Muốn hình taluy đẹp, bạn nên nhập đoạn dài khoảng một phần hai đến hai phần ba khe hở, đoạn ngắn khoảng một phần ba đoạn dài. Khoảng cách thì tuỳ tỉ lệ in, thường lấy bằng chừng một phần ba đoạn dài. Ba số này phụ thuộc tỉ lệ bản vẽ, nên không có bộ số dùng chung cho mọi hồ sơ. Việc gán cao độ đường đồng mức thường làm ngay trước khi rải, xem lisp gán cao độ đường đồng mức.
Tải lisp rải taluy trong cad và mật khẩu giải nén
Link dưới đây giữ nguyên đúng link cũ của bài, không rút gọn, không đổi tham số. Các thông số trong khung là số đếm được từ chính gói đã tải về ngày 2 tháng 9 năm 2026.
Lisp rải taluy RTL, gói n030.RTL.rar
Bên trong đúng một tệp lisp, kèm một ảnh hướng dẫn tìm mật khẩu mà bạn không cần dùng tới.
- Định dạng RAR, một tệp lisp
- Dung lượng 77.262 byte
- Số tệp lisp 1 tệp RTL.LSP, 8.848 byte
- Tên lệnh RTL
Mật khẩu giải nén: autocad123
Không phải gói nào cũng cùng một mật khẩu. Trong gói có một ảnh bảo bạn ra Google tra một từ khoá, tìm đến một bài viết khác rồi kéo xuống cuối bài để lấy mật khẩu. Đường vòng đó không cần nữa. Mật khẩu của riêng gói này là autocad123. Một số gói khác trên trang lại dùng mật khẩu khác, nên đừng suy từ gói này sang gói kia.
Sau khi giải nén, bạn nạp tệp RTL.LSP như mọi lisp khác. Cách làm chi tiết nằm ở bài cách load lisp trong CAD. Nếu muốn lệnh RTL có sẵn mỗi lần mở AutoCAD, bạn cho tệp vào Startup Suite trong hộp thoại APPLOAD thay vì nạp tay từng phiên.
Lỗi thường gặp khi chạy lệnh RTL
Bảng dưới gom những chỗ dễ vấp, kèm nguyên nhân đọc được từ mã nguồn chứ không phải phỏng đoán.
| Hiện tượng | Vì sao | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Gõ RTL báo unknown command | Chưa nạp lisp, hoặc đã đóng và mở lại AutoCAD | Nạp lại bằng APPLOAD, thêm vào Startup Suite |
| Báo không thể đánh taluy dọc theo đối tượng | Đối tượng chọn không thuộc nhóm được chấp nhận | Chỉ dùng line, arc, pline, spline, ellipse |
| Sau lỗi đó, máy có biểu hiện lạ | Lisp thoát giữa chừng, chưa trả lại CMDECHO, layer và UCS | Đặt CMDECHO về 1, đổi lại layer, gõ UCS rồi chọn Previous |
| Vạch dài cắt ngang hết dải taluy | Số nhập lớn hơn khe hở, lisp chặn ở mức bằng khe hở | Gõ M để nhập lại, cho số nhỏ hơn khe hở |
| Vạch ngắn không dài thêm dù nhập số lớn | Vạch ngắn bị chặn ở 30 phần trăm khe hở | Chấp nhận mức trần, hoặc nới rộng hai mép |
| Layer TALUY tự đổi về màu 9 | Mỗi lần chạy lệnh đặt lại màu cho layer này | Vẽ xong mới sửa màu, hoặc chuyển vạch sang layer khác |
| Không hỏi lại ba thông số | Lisp nhớ giá trị cũ trong suốt phiên làm việc | Gõ M tại dòng chọn mép ngoài |
Câu hỏi thường gặp
Lisp rải taluy trong cad có chạy trên AutoCAD LT không
Nhiều khả năng là không. Từ bản LT 2024, AutoCAD LT đã chạy được AutoLISP, nên vướng mắc không nằm ở đó. Vấn đề là RTL gọi nhóm hàm đo đường cong dạng vlax-curve, thuộc phần mở rộng ActiveX. Tài liệu AutoLISP của Autodesk ghi rõ nhóm hàm vla, vlax và vlr không được hỗ trợ trên AutoCAD LT. Bài không có bản LT để thử, nên bạn hãy coi đây là cảnh báo cần kiểm chứng chứ không phải kết luận chắc chắn.
Rải được taluy dọc đường cong không
Được. Lisp chấp nhận line, arc, pline, lwpolyline, spline và ellipse cho cả hai mép. Khoảng cách giữa các vạch được đo theo chiều dài thật của đường cong, nên vạch vẫn cách đều nhau khi đi qua đoạn cong. Riêng đường tròn khép kín không nằm trong danh sách, muốn dùng thì bạn chuyển nó thành cung hoặc thành pline trước.
Vạch taluy nằm ở đâu và xoá nhanh thế nào
Tất cả nằm trên layer tên TALUY, màu 9, mỗi vạch là một đối tượng line rời. Vừa vẽ xong mà thấy sai thì gõ U một lần, cả loạt biến mất vì lisp gói chúng trong một nhóm undo. Nếu đã làm việc khác rồi, bạn chọn theo layer TALUY để xoá, hoặc dùng bộ lọc chọn nhanh theo lớp.
Có cần tệp lisp bản mới hơn không
Không cần. Tệp trong gói ghi ngày tháng 12 năm 2014, và mã nguồn chỉ dùng các hàm AutoLISP cơ bản cùng nhóm vlax-curve, đều còn nguyên trên AutoCAD 2026. Trong mã có một nhánh kiểm phiên bản dành cho chuỗi 16.1s, tức AutoCAD 2005, để giữ nguyên chữ theo bảng mã cũ. Trên máy đời mới nhánh đó không bao giờ chạy, nên dòng nhắc tiếng Việt hiện đúng dấu.
