Chuyển ATT thành Text trong AutoCAD bằng lệnh BURST

Chuyển ATT thành Text là việc gặp hằng ngày khi bạn phải gửi bản vẽ cho bên khác, hoặc phải sửa lại một bảng thống kê mà người trước đã đóng thành block thuộc tính. Nhiều người quen tay gõ EXPLODE rồi ngớ ra: con số vừa nãy còn đó, phá xong lại thành một chữ lạ hoắc kiểu KL_THEP. Đó không phải lỗi của bạn. Đó là cách AutoCAD được thiết kế, và có một lệnh khác làm đúng việc bạn muốn.

EXPLODE trả về tên thẻ, BURST giữ lại giá trị

Hai lệnh này nhìn bề ngoài giống nhau: chọn block, gõ lệnh, block tan ra. Khác biệt nằm ở chỗ phần thuộc tính đi đâu. Phần chung về lệnh phá khối trong CAD đã có bài riêng, ở đây chỉ bàn tới thuộc tính.

Thuộc tính khác chữ thường ở chỗ nào

Một thuộc tính trong block gồm hai phần tách rời. Phần thứ nhất là thẻ, tiếng Anh gọi là tag. Đó là cái tên bạn đặt lúc định nghĩa block, ví dụ KL_THEP hay TEN_PHONG. Phần thứ hai là giá trị, tức nội dung bạn gõ vào lúc chèn block, ví dụ 125.4. Cách dựng loại block này có ở bài hướng dẫn tạo block thuộc tính trong CAD.

Thẻ nằm trong định nghĩa block và dùng chung cho mọi lần chèn. Giá trị thì riêng cho từng lần chèn. Khi AutoCAD phá một block bằng EXPLODE, nó dựng lại các thành phần của định nghĩa block, không phải của lần chèn. Vì thế thứ còn lại là định nghĩa thuộc tính, mà định nghĩa thuộc tính thì hiển thị bằng thẻ. Tài liệu của Autodesk viết đúng một câu cho chuyện này: exploding a block that contains attributes deletes the attribute values and redisplays the attribute definitions.

Kết quả thử trên AutoCAD 2026

Tôi dựng một block tên THEP_TK, có một thuộc tính thẻ KL_THEP, giá trị mặc định để 0.0. Chèn ba lần, mỗi lần gõ giá trị thật là 125.4. Sau đó để nguyên một cái, EXPLODE một cái, BURST một cái. Ảnh dưới là kết quả chụp thẳng từ màn hình.

Hình 1. Cùng một block, cùng một giá trị 125.4. EXPLODE để lại tên thẻ KL_THEP, BURST để lại đúng con số. Chụp trên AutoCAD 2026, tháng 9 năm 2026.

Đọc bằng mã cũng ra kết quả ấy. Sau EXPLODE, đối tượng còn lại thuộc kiểu AcDbAttributeDefinition, mang thẻ KL_THEP và giá trị mặc định 0.0 của định nghĩa block. Con số 125.4 đã biến mất hẳn. Sau BURST, đối tượng còn lại thuộc kiểu AcDbText với nội dung đúng bằng 125.4.

Cách chuyển ATT thành Text bằng lệnh BURST

Ba bước gõ lệnh

Gõ BURST rồi Enter. AutoCAD hỏi chọn đối tượng. Chọn các block cần phá rồi Enter lần nữa. Xong. Không có hộp thoại nào, không có tuỳ chọn nào phải nhớ. Trang trợ giúp của AutoCAD 2026 cũng không liệt kê tuỳ chọn hay biến hệ thống nào cho lệnh này.

Lệnh chạy khi block vẫn còn nguyên là block. Nếu bạn lỡ EXPLODE trước rồi mới nhớ ra BURST thì đã muộn, giá trị mất rồi. Cách chữa duy nhất lúc đó là Ctrl+Z quay lại.

BURST chỉ ăn block, nên quét cả bản vẽ cũng an toàn

Đây là chỗ ít người biết. Đọc mã nguồn tệp burst.lsp trong thư mục Express của AutoCAD, bộ lọc chọn đối tượng của nó chỉ nhận thực thể kiểu INSERT, tức block, và chỉ trong không gian bạn đang đứng. Bạn quét một khung bao cả bản vẽ cũng được. Đường, chữ, kích thước nằm trong khung đều bị bỏ qua, chỉ block bị phá.

Điều đó cũng có mặt trái. Quét cả bản vẽ nghĩa là mọi block đều tan, kể cả khung tên và những block bạn muốn giữ. Nên khoanh vùng cho gọn, hoặc lọc trước bằng bảng Properties.

BURST còn kéo nét vẽ về đúng lớp của block

Autodesk mô tả BURST như sau: the component objects are placed on the layer of the block and do not revert to their original layers. Nghĩa là các nét vẽ trong block sẽ nằm trên lớp mà bạn đã đặt block, chứ không quay về lớp cũ của chúng.

Chuyện này quan trọng với những bản vẽ vẽ block trên lớp 0. Với EXPLODE, đám nét vẽ đó rơi hết về lớp 0 và bạn phải gán lớp lại bằng tay. Với BURST, chúng ở lại đúng lớp của block, nên bản vẽ nhìn không đổi. Màu và kiểu đường đặt ByBlock cũng được đổi thành màu thật mà block đang mang.

Ba trường hợp lệnh BURST không chạy

Máy không có Express Tools

BURST không phải lệnh lõi của AutoCAD. Nó là một tệp LISP tên burst.lsp nằm trong bộ Express Tools. Autodesk ghi rõ: Express Tools are installed as part of the default installation. Tức là bản AutoCAD đầy đủ cài bình thường thì đã có sẵn.

Cách kiểm nhanh nhất là nhìn dải ribbon. Có tab Express Tools nghĩa là bộ này đang nạp.

Hình 2. Dải tab ribbon của AutoCAD 2026. Tab Express Tools nằm giữa Collaborate và Featured Apps. Không thấy tab này thì gõ EXPRESSTOOLS để nạp lại.

Nếu tab biến mất, gõ lệnh EXPRESSTOOLS. Lệnh này nạp thư viện Express, đưa thư mục Express vào đường dẫn tìm kiếm và gắn lại trình đơn. Trường hợp máy chưa cài phần này thì phải thêm qua mục gỡ bỏ và thay đổi chương trình của Windows.

Cũng nên biết Autodesk nói thẳng rằng Express Tools là hàng tặng kèm và không được hỗ trợ kỹ thuật, chỉ có bản tiếng Anh. Nó chạy tốt hơn hai mươi năm nay, nhưng đừng trông chờ Autodesk sửa nếu có lỗi.

Bạn đang dùng AutoCAD LT

AutoCAD LT không có Express Tools, nên không có BURST. Tôi kiểm điều này bằng cách đối chiếu chính bộ trợ giúp 2026 của Autodesk. Mọi trang về Express Tools đều mở được trong nhánh AutoCAD, nhưng báo không tìm thấy trong nhánh AutoCAD LT. Trong khi đó các trang EXPLODE, ATTEXT, ATTEDIT hay BATTMAN thì cả hai nhánh đều có.

Người dùng LT còn hai đường. Một là dùng DATAEXTRACTION lấy dữ liệu ra, rồi EXPLODE và gõ lại chữ theo bảng đã xuất. Hai là mở bản vẽ trên một máy có AutoCAD đầy đủ, chạy BURST ở đó rồi gửi lại tệp.

Block bị khoá phân rã

Định nghĩa block có một công tắc tên Allow Exploding. Đặt nó thành No là khoá không cho phá. Tôi thử tận nơi: dựng một block đặt Allow Exploding bằng No, gán giá trị thuộc tính rồi lần lượt chạy BURST và EXPLODE. Chạy xong cả hai lệnh, block vẫn nguyên vẹn là block, không có gì bị phá. Mã nguồn burst.lsp cũng cho thấy nó kiểm tra công tắc này trước khi đổi thuộc tính thành chữ.

Muốn phá thì mở block trong Block Editor, bật Allow Exploding thành Yes, lưu lại rồi mới BURST. Chi tiết về công tắc này có trong bài lisp phá block trong cad, bài đó cũng nói cả trường hợp block MINSERT mà EXPLODE bó tay.

Bạn mất gì khi phá block thành chữ

Phá block là việc một chiều. Trước khi bấm, nên biết mình đang đổi cái gì lấy cái gì.

Thứ nhất, mất liên kết dữ liệu. Trước đó tất cả các thanh thép cùng loại là cùng một block. Sửa định nghĩa block một lần là mọi chỗ đổi theo. Sau khi phá, mỗi con số là một chữ rời, sửa chỗ nào chỉ chỗ ấy đổi.

Thứ hai, không trích xuất thuộc tính được nữa. DATAEXTRACTION và ATTEXT tìm block có thuộc tính. Chữ TEXT rời không nằm trong tầm nhìn của chúng. Bảng thống kê tự động của bạn coi như hỏng.

Thứ ba, bản vẽ nặng lên và khó soát. Một block hai mươi thuộc tính chèn hai trăm lần vốn rất nhẹ. Phá hết ra là bốn nghìn đối tượng rời. Muốn biết mình sắp phá bao nhiêu thứ thì đếm trước bằng lệnh đếm block trong cad.

Hình 3. Chọn lệnh theo việc bạn thực sự cần, không theo thói quen tay.

Chỉ cần lấy dữ liệu ra thì đừng phá block

Bài gốc trên trang này kể một tình huống rất đúng nghề: một bạn cần cộng tổng khối lượng thép đã thống kê, nhưng số liệu nằm trong hàng loạt block thuộc tính. Cách xử lý hồi đó là phá thành chữ rồi dùng lisp cộng tổng text. Cách ấy vẫn chạy, và nếu bạn thích thì đọc bài chia sẻ lisp cộng tổng text trong AutoCAD. Nhưng năm 2026 đã có đường ngắn hơn mà không phải phá gì cả.

DATAEXTRACTION, đường chính hãng

Gõ DATAEXTRACTION để mở trình hướng dẫn Data Extraction. Autodesk mô tả nó xuất thuộc tính của đối tượng, thuộc tính block và thông tin bản vẽ ra một bảng đặt ngay trong bản vẽ, hoặc ra tệp ngoài. Bốn định dạng tệp: csv, txt phân cách bằng tab, xlsx và mdb. Bảng đặt trong bản vẽ có thể liên kết với bảng tính Excel, sửa bên này bên kia đổi theo.

Một lưu ý từ tài liệu: tệp xlsx và mdb tối đa 255 cột.

ATTOUT và ATTIN, sửa hàng loạt rồi trả về bản vẽ

Đây là cặp lệnh cùng bộ Express Tools với BURST, và ít người dùng đến. ATTOUT chọn các block có thuộc tính rồi ghi ra một tệp văn bản phân cách bằng ký tự tab. Đọc mã nguồn attout.lsp thấy nó lưu kèm mã định danh của từng block. Nhờ mã đó, ATTIN đọc ngược tệp về và sửa đúng những block ấy.

Nghĩa là bạn mở tệp bằng Excel, sửa hàng trăm giá trị trong vài phút, rồi ATTIN đổ ngược vào bản vẽ. Block vẫn là block, thống kê tự động vẫn chạy. Với việc sửa hàng loạt, đây là đường gọn nhất.

ATTEXT vẫn còn, đừng nghe ai nói nó bị bỏ

ATTEXT là lệnh trích xuất thuộc tính đời cũ, ra ba định dạng CDF, SDF và DXF. Nó vẫn nằm trong danh sách lệnh thuộc tính của AutoCAD 2026, cùng bản dòng lệnh là -ATTEXT. Lệnh thực sự bị thay là EATTEXT, nay chuyển hẳn sang trình Data Extraction.

Hai chỗ nhiều bài viết nói sai

Chỗ sai thứ nhất là khuyên dùng DDATTE để đổi thuộc tính thành chữ. DDATTE là tên cũ của hộp thoại sửa thuộc tính, và nó không đổi thuộc tính thành chữ bao giờ. Trong tài liệu AutoCAD 2026 cũng không còn trang nào cho DDATTE. Việc sửa nội dung thuộc tính nay thuộc về ATTEDIT, hoặc EATTEDIT nếu muốn chỉnh cả cỡ chữ và màu.

Chỗ sai thứ hai là bảo phải EXPLODE trước rồi mới chuyển ATT thành Text. Ngược hoàn toàn. EXPLODE chính là bước làm hỏng dữ liệu. Một khi đã chạy thì không lệnh nào lấy lại giá trị được nữa. BURST phải chạy lúc block hãy còn nguyên.

Câu hỏi thường gặp

Đã lỡ EXPLODE rồi thì cứu được không?

Chỉ có Ctrl+Z. Nếu đã lưu và đóng bản vẽ thì giá trị mất hẳn, phải nhập lại bằng tay. Vì thế nên lưu một bản sao trước khi phá hàng loạt.

BURST có xử lý thuộc tính nhiều dòng không?

Có. Mã nguồn burst.lsp kiểm tra riêng loại thuộc tính nhiều dòng và tạo ra đối tượng MTEXT thay vì TEXT. Thuộc tính một dòng thì thành TEXT.

Chữ sau khi BURST có giữ đúng cỡ và kiểu không?

Có. Mã nguồn chép sang chữ mới các thông số vị trí, chiều cao, kiểu chữ, góc xoay, hệ số bề rộng, độ nghiêng và cách canh lề. Nhìn trên bản vẽ gần như không thấy khác.

Thuộc tính ẩn thì sao?

Thuộc tính đặt chế độ ẩn vẫn được BURST đổi thành chữ, và chữ đó thì hiện ra. Nếu bản vẽ có nhiều thuộc tính ẩn dùng để ghi chú nội bộ, hãy kiểm lại sau khi phá, kẻo lộ những dòng bạn không định cho ai xem.

Có nên phá block trước khi gửi bản vẽ cho bên khác không?

Tuỳ. Nếu bên nhận chỉ cần đọc và in thì không cần phá, chỉ cần gửi kèm đủ tệp. Nếu bên nhận không có thư viện block của bạn và cần sửa chữ tự do thì BURST là hợp lý. Trước khi gửi, nên trích xuất dữ liệu ra một tệp Excel và giữ lại bản chưa phá cho mình.