Tắt chế độ 3D trong CAD hiếm khi là một nút bấm duy nhất. Câu hỏi này gộp hai việc rất khác nhau. Một là làm cho màn hình trông giống bản vẽ 2D. Hai là làm cho dữ liệu bên trong tệp thật sự nằm phẳng ở cao độ Z bằng 0.
Tóm tắt. Tắt chế độ 3D trong CAD gồm hai lớp việc. Lớp cho mắt: đổi không gian làm việc về Drafting & Annotation, đưa góc nhìn về từ trên xuống bằng lệnh PLAN, đặt biến PERSPECTIVE về 0, đặt kiểu hiển thị VSCURRENT về 2dwireframe. Lớp cho dữ liệu: đưa hệ toạ độ về gốc bằng UCS rồi W, rồi hạ cao độ Z của đối tượng về 0 bằng FLATTEN hoặc CHANGE. Sau đó để ELEV bằng 0 và đặt OSNAPZ bằng 1, để nét vẽ mới không dính cao độ cũ. Lệnh và tên gọi trong bài đối chiếu với tài liệu AutoCAD 2026 của Autodesk, kiểm tháng 9/2026.
Tắt chế độ 3D trong CAD: hai việc bị gộp làm một
Người hỏi câu này thường đang ở một trong ba tình huống. Một, giao diện đổi sang bộ công cụ 3D và họ muốn về bộ 2D quen thuộc. Hai, bản vẽ hiện ra nghiêng như khối hộp và họ muốn nhìn thẳng từ trên xuống. Ba, bản vẽ nhìn thì phẳng nhưng đo đạc, bắt điểm và in ấn cứ sai, vì bên trong có đối tượng nằm ở cao độ khác 0.
Hai tình huống đầu chỉ liên quan tới cách vẽ lên màn hình. Không thao tác nào trong đó chạm vào toạ độ của đối tượng. Tình huống thứ ba mới là sửa dữ liệu, và đó là phần hầu hết hướng dẫn tiếng Việt bỏ qua.
Hình 1. Lớp trên chỉ đổi cách vẽ lên màn hình. Lớp dưới mới sửa toạ độ trong tệp. Tên lệnh theo tài liệu AutoCAD 2026, kiểm tháng 9/2026.
Đổi không gian làm việc về Drafting & Annotation
AutoCAD gói giao diện thành các không gian làm việc. Bản cài mặc định có ba không gian theo việc: Drafting & Annotation cho vẽ 2D, cùng 3D Basics và 3D Modeling cho dựng khối.
Đổi bằng nút Workspace Switching trên thanh trạng thái, nằm ở góc dưới bên phải cửa sổ chương trình. Bấm vào đó rồi chọn Drafting & Annotation. Muốn gõ lệnh thì dùng biến WSCURRENT: nó hiện tên không gian đang dùng ở dòng lệnh, và nhận tên mới để chuyển sang.
Bản AutoCAD cài theo ngôn ngữ khác có thể hiện tên không gian đã dịch. Khi đó chọn bằng chuột cho chắc, vì WSCURRENT đòi đúng tên chuỗi.
Đừng tìm không gian AutoCAD Classic. Nhiều bài tiếng Việt đang xếp hạng cao vẫn dạy chọn không gian tên AutoCAD Classic. Tài liệu của Autodesk nói rõ không gian đó không còn kèm theo AutoCAD nữa, và bản cuối cùng có sẵn nó là AutoCAD 2015. Trên máy cài bản đời mới, danh sách không có dòng đó và bạn sẽ ngồi tìm mãi. Muốn có lại thì phải tự dựng: hiện thanh trình đơn, tắt ribbon, bật từng thanh công cụ cần dùng, rồi lưu thành một không gian mới.
Đưa góc nhìn và kiểu hiển thị về 2D
Lệnh PLAN là cách nhanh nhất. Tài liệu mô tả nó cho hiển thị hình chiếu thẳng góc của mặt phẳng XY thuộc một hệ toạ độ. Gõ PLAN rồi Enter là lấy hệ toạ độ hiện hành. Gõ PLAN rồi W là lấy hệ toạ độ gốc.
Có một điểm nhiều bài không nói: PLAN chỉ xoay góc nhìn, nó không đổi hệ toạ độ đang dùng. Hệ toạ độ vẫn nằm nguyên chỗ cũ. Nếu bạn muốn đổi cả hệ toạ độ thì đó là việc riêng của lệnh UCS.
Cách khác cho cùng kết quả: gõ -VPOINT rồi nhập 0,0,1, tức là đứng trên trục Z nhìn xuống. Hoặc chọn Top ở khối lập phương định hướng, tên tiếng Anh là ViewCube, nằm ở góc trên bên phải vùng vẽ.
Tiếp theo là kiểu hiển thị. Gõ VSCURRENT, Enter, rồi chọn 2dwireframe. Tài liệu mô tả kiểu này vẽ vật thể bằng đường và cung để tả đường bao, đồng thời vẫn cho thấy ảnh, kiểu nét và bề dày nét.
Còn phối cảnh. Biến PERSPECTIVE bằng 0 là tắt, bằng 1 là bật, và nó được lưu theo bản vẽ. Tài liệu ghi rõ phối cảnh chỉ dùng được trong không gian mô hình và chỉ đi cùng các kiểu hiển thị 3D, nên khi bạn đã về 2dwireframe thì phần này thường tự hết. Riêng AutoCAD LT chỉ tắt được phối cảnh trong bản vẽ do AutoCAD tạo ra, và không bật lại được.
Nhìn phẳng không có nghĩa dữ liệu đã phẳng
Đây là chỗ mà tắt chế độ 3D trong CAD hay bị hiểu hụt. Mọi thao tác ở trên chỉ đổi cách vẽ lên màn hình. Nhìn từ trên xuống thì một vật ở cao độ 0 và một vật ở cao độ 3000 chồng khít lên nhau, trông y hệt một mặt phẳng.
Autodesk có hẳn một bài hỗ trợ về việc làm phẳng bản vẽ. Bài đó liệt kê các trục trặc do đối tượng không nằm ở cao độ 0: khó chọn đối tượng, dấu bắt điểm nhảy sang chỗ sai, số đo khoảng cách và góc bị sai. Các lệnh TRIM, EXTEND, HATCH, FILLET, JOIN và ROTATE cũng chạy không đúng. Đó là lý do một bản vẽ nhận từ người khác nhìn thì bình thường mà làm việc thì vướng khắp nơi.
Cách kiểm nhanh nhất là đổi sang nhìn từ cạnh. Chọn Front hoặc Left trên ViewCube, hoặc gõ -VPOINT rồi nhập 1,0,0. Bản vẽ phẳng thật thì mọi nét dồn thành một vạch ngang duy nhất. Nét nào tách ra khỏi vạch đó là nét đang nằm ở cao độ khác.
Hình 2. Cùng ba đối tượng đó, nhìn từ trên xuống thì trùng khít, nhìn từ phía trước thì tách ra ba cao độ. Đây là phép thử nhanh trước khi tin bản vẽ đã phẳng.
Kiểm từng đối tượng thì chọn nó rồi mở bảng thuộc tính bằng lệnh PROPERTIES, đọc các ô Z hoặc Elevation. Với đường thẳng, bảng này cho cả Start Z và End Z, nên bạn thấy được đường nào đang nghiêng theo trục Z. Lệnh LIST cũng in toạ độ ra ngay dòng lệnh.
Hạ cao độ Z về 0 cho những gì đã lỡ vẽ lệch
Có Express Tools thì dùng FLATTEN. Gõ FLATTEN ở dòng lệnh, chọn hết đối tượng, Enter, rồi trả lời N cho câu hỏi bỏ nét khuất. Tài liệu mô tả lệnh này chuyển hình khối 3D thành một hình chiếu 2D lên mặt phẳng đang nhìn, giữ lại lớp, kiểu nét, màu và loại đối tượng ở mức có thể.
Hai điều phải biết trước khi bấm. FLATTEN thuộc Express Tools nên AutoCAD LT không có nó. Và tài liệu ghi rõ có thể mất chút chính xác, thường không đáng kể, chủ yếu khi chọn bỏ nét khuất hoặc khi đang ở góc nhìn phối cảnh. Vì vậy hãy về nhìn từ trên xuống và tắt phối cảnh trước, rồi mới chạy FLATTEN.
Không có Express Tools thì dùng CHANGE. Gõ CHANGE, nhập ALL, Enter, gõ P cho nhóm Properties, gõ E cho Elevation, nhập 0. Kèm một điều kiện quan trọng: lệnh này chỉ đổi được cao độ của đối tượng có mọi điểm cùng một giá trị Z. Đường xiên theo trục Z thì nó chịu.
Cách thứ ba, cũng dùng được cho AutoCAD LT: lọc đối tượng theo loại bằng QSELECT, rồi sửa các ô Start Z, End Z và Center Z trong bảng thuộc tính. Có bản vẽ phải nhập một số nguyên khác 0 trước, rồi mới nhập 0 thì ô mới chịu đổi.
Cách MOVE chỉ đúng trong một trường hợp. Nhiều bài mách chọn hết rồi gõ MOVE với điểm gốc 0,0,Z và điểm đến 0,0,0. Cách này hạ đều mọi thứ xuống cùng một lượng, nên chỉ ra kết quả phẳng khi toàn bộ bản vẽ vốn nằm ở một cao độ duy nhất. Bản vẽ có nhiều cao độ khác nhau thì sau khi MOVE, chênh lệch giữa chúng vẫn còn nguyên. Ngoài ra khối và nhóm phải phá ra mới sửa được cao độ bên trong, nên hãy lưu một bản sao trước khi làm.
Chặn cao độ Z lây sang nét vẽ mới
Ba thiết lập quyết định nét mới của bạn rơi vào đâu. Bỏ qua chúng thì dọn xong hôm nay, ngày mai lại lệch.
UCS. Gõ UCS rồi W để về hệ toạ độ gốc. Việc này có một tác dụng phụ đáng giá mà tài liệu ghi rõ: cao độ mặc định tự đặt lại về 0.0 mỗi khi bạn đổi hệ toạ độ về hệ gốc.
ELEV. Lệnh ELEV đặt giá trị Z mặc định cho nét vẽ mới, cùng một giá trị bề dày đùn. Nó chỉ tác động lên đối tượng mới, không đụng tới đối tượng đã có. Autodesk khuyên để cao độ bằng 0 và điều khiển mặt phẳng XY bằng lệnh UCS. Nếu mẫu bản vẽ của cơ quan bạn đặt ELEV khác 0 thì mọi nét vẽ ra đều treo ở cao độ đó.
OSNAPZ. Đây là biến ít người biết mà cứu được nhiều buổi làm việc. Mặc định nó bằng 0, tức là điểm bắt lấy luôn giá trị Z của đối tượng bạn bắt vào. Đặt bằng 1 thì điểm bắt được chiếu xuống mặt phẳng XY của hệ toạ độ hiện hành, hoặc xuống cao độ mà ELEV đang đặt. Nhờ vậy bạn vẽ đè lên một bản vẽ lởm chởm cao độ mà nét mới vẫn phẳng.
Kèm một cảnh báo nằm ngay trong tài liệu: không có dấu hiệu nào trên màn hình cho biết OSNAPZ đang bật, nên rất dễ nhận kết quả bất ngờ. Biến này cũng không được lưu lại, mở phiên làm việc mới là nó về 0.
XEM THÊM:
Lỗi thường gặp
| Hiện tượng | Vì sao | Xử lý |
|---|---|---|
| Giao diện toàn công cụ dựng khối | Đang ở không gian 3D Modeling hoặc 3D Basics | Workspace Switching, chọn Drafting & Annotation |
| Không thấy dòng AutoCAD Classic | Không gian đó không còn kèm theo AutoCAD, bản cuối có sẵn là 2015 | Dùng Drafting & Annotation, hoặc tự dựng lại rồi lưu |
| Bản vẽ hiện ra nghiêng như khối hộp | Góc nhìn đang là hình chiếu trục đo | PLAN rồi Enter, hoặc chọn Top |
| Nét ở xa trông nhỏ hơn nét ở gần | Đang bật phối cảnh | Đặt PERSPECTIVE về 0 |
| Vật thể có bóng và mặt tô đặc | Kiểu hiển thị đang là một kiểu 3D | VSCURRENT rồi chọn 2dwireframe |
| Bắt điểm nhảy lên chỗ trống | Điểm bắt mang theo cao độ Z của đối tượng cũ | Đặt OSNAPZ bằng 1, và hạ cao độ dữ liệu về 0 |
| Đo hai điểm ra số dài hơn thực tế | Hai điểm lệch nhau theo trục Z | Kiểm bằng cách nhìn từ cạnh, rồi làm phẳng |
| TRIM, FILLET hay HATCH không ăn | Các đối tượng không cùng một mặt phẳng | Hạ tất cả về cao độ 0 |
| Gõ FLATTEN báo lệnh lạ | Đang dùng AutoCAD LT, không có Express Tools | Dùng CHANGE rồi P rồi E rồi 0 |
| Mở AutoCAD lần sau lại ra giao diện 3D | Mẫu bản vẽ mặc định hoặc không gian đang lưu là loại 3D | Đổi mẫu mặc định trong OPTIONS, thẻ Files, mục thiết lập mẫu |
Câu hỏi thường gặp
Tắt chế độ 3D trong CAD có làm mất khối đã dựng không?
Đổi không gian làm việc, đổi góc nhìn và đổi kiểu hiển thị thì không mất gì, dữ liệu nguyên vẹn, bật lại là thấy. Nhưng FLATTEN thì khác: nó chiếu đối tượng thành hình 2D, khối dựng sẵn bị bẹt và không dựng lại được. Hãy lưu một bản sao trước khi chạy lệnh đó.
AutoCAD LT làm được hết những việc này không?
Gần hết, nhưng đừng tin những danh sách lệnh chép nguyên từ bản đầy đủ. Ba điều chắc chắn theo tài liệu. LT không có FLATTEN vì lệnh này thuộc Express Tools. LT chỉ tắt được phối cảnh chứ không bật lại được. Và Autodesk hướng dẫn người dùng LT làm phẳng bản vẽ bằng CHANGE, hoặc bằng QSELECT kèm bảng thuộc tính. Với các lệnh còn lại, cách chắc nhất là gõ thử ngay ở dòng lệnh trên bản LT của bạn, vì bộ lệnh của LT khác nhau theo đời máy.
Gõ PLAN rồi mà bản vẽ vẫn nghiêng thì sao?
Thường vì hệ toạ độ đang nghiêng. PLAN với hệ hiện hành cho bạn mặt phẳng XY của chính hệ đó, mà hệ đó đang xoay. Gõ PLAN rồi W để lấy hệ toạ độ gốc. Nếu vẫn lạ thì kiểm tiếp biến PERSPECTIVE và kiểu hiển thị.
Làm sao biết chắc bản vẽ đã phẳng thật?
Không có đèn báo nào cả, phải tự kiểm. Nhìn từ phía trước xem mọi nét có dồn thành một vạch không, rồi chọn vài đối tượng ở các lớp khác nhau và đọc ô Z trong bảng thuộc tính. Với bản vẽ nhận từ ngoài, làm phép thử này trước khi dựng hình lên trên sẽ đỡ phải sửa về sau.
