XUnity AutoTranslator là bản mod dịch tự động cho game làm bằng Unity. Nó chèn vào tiến trình game đang chạy, chặn các chuỗi chữ trước khi chúng hiện lên màn hình, gửi đi dịch rồi vẽ lại. Mọi thông tin trong bài kiểm tháng 9/2026.
Phần lớn hướng dẫn tiếng Việt về công cụ này chỉ dừng ở khâu giải nén và sửa hai dòng trong tệp cấu hình. Chỗ người Việt thật sự mắc kẹt lại nằm sau đó: bản dịch chạy được nhưng hiện ra một dãy ô vuông. Bài này giải thích vì sao, và nói rõ khi nào thì không nên đụng vào công cụ này.
Tóm tắt. Kho mã chính chủ là github.com/bbepis/XUnity.AutoTranslator, giấy phép MIT, mở từ tháng 4/2018 và vẫn còn được cập nhật. Bản phát hành mới nhất là v5.6.1 ra ngày 19/4/2026. Công cụ nạp vào game qua BepInEx, MelonLoader, IPA, UnityInjector, hoặc chạy độc lập bằng ReiPatcher. Lỗi ô vuông của tiếng Việt là do bảng phông thiếu dải Unicode U+1EA0 đến U+1EF9, sửa bằng OverrideFont nếu game dùng UGUI và FallbackFontTextMeshPro nếu game dùng TextMeshPro. Đây là công cụ can thiệp tiến trình, chỉ nên dùng với game chơi đơn.
XUnity AutoTranslator là gì và ai đang giữ mã nguồn
Đây là một plugin mã nguồn mở do người dùng có bí danh Bepis khởi tạo. Kho mã đặt trên GitHub từ ngày 29/4/2018 và tính đến đầu tháng 9/2026 vẫn nhận thay đổi, lần đẩy mã gần nhất là ngày 31/8/2026. Kho có khoảng 3.380 lượt gắn sao và hơn 360 bản rẽ nhánh.
Giấy phép là MIT. Nghĩa là bạn được dùng, sửa và phát hành lại phần mã của plugin, miễn giữ lại thông báo bản quyền. Xin lưu ý ngay tại đây: giấy phép đó nói về plugin, không nói gì về văn bản trong game bạn dịch. Hai chuyện tách bạch nhau, phần cuối bài quay lại điểm này.
Bản phát hành mới nhất khi bài viết là v5.6.1, ngày 19/4/2026. Mỗi bản phát hành đóng gói thành nhiều tệp nén khác nhau tuỳ cách nạp: BepInEx, BepInEx-IL2CPP, MelonMod, MelonMod-IL2CPP, IPA, ReiPatcher, UnityInjector và một gói dành cho người viết plugin. Tải nhầm gói là lỗi hay gặp nhất ở lần đầu.
Nó chèn vào game bằng cách nào
Công cụ không sửa tệp gốc của game. Nó nạp một thư viện vào tiến trình game lúc chạy, rồi móc vào các thành phần hiển thị chữ của Unity. Việc nạp đó cần một trình nạp mod đứng ra làm trung gian.
| Cách nạp | Cần gì trước | Ghi chú |
|---|---|---|
| BepInEx | Cài BepInEx trước | Kho mã ghi rõ đây là cách được khuyến nghị |
| MelonLoader | Cài MelonLoader trước | Tệp nằm ở thư mục Mods và UserLibs |
| IPA | Cài IPA trước | Trình nạp cũ, ít game còn dùng |
| UnityInjector | Cài UnityInjector trước | Có gói riêng, nhưng không dùng được móc MonoMod |
| ReiPatcher | Không cần gì thêm | Chạy độc lập, nhưng đừng dùng nếu game đã có trình nạp khác |
Dòng cuối bảng đáng chú ý. Kho mã ghi thẳng rằng nếu game đã dùng một trình nạp được hỗ trợ thì phải tránh cách ReiPatcher, vì hai bên sẽ đá nhau. Nhiều người cài chồng cả hai rồi ngồi gỡ lỗi vô ích.
Tệp cấu hình sinh ra ở lần chạy đầu tiên, không có sẵn trong gói tải về. Chỗ đặt tệp phụ thuộc cách nạp. Với BepInEx, tệp tên là AutoTranslatorConfig.ini nằm trong thư mục BepInEx\config. Với các cách còn lại, tệp tên là Config.ini nằm trong thư mục AutoTranslator ngay tại gốc thư mục game.
Hình 1. Năm bước một câu chữ đi qua. Bước 3 là lý do bạn nên giữ lại tệp đệm: chơi lại lần sau sẽ không tốn thêm lần gọi mạng nào.
Mono và IL2CPP là hai thế giới khác nhau
Unity có hai cách dựng phần mã của game. Kiểu Mono để lại tệp Assembly-CSharp.dll đọc được. Kiểu IL2CPP biên dịch sang mã máy, gói vào GameAssembly.dll, và mọi thứ khó hơn hẳn.
XUnity AutoTranslator có hỗ trợ IL2CPP, nhưng chính kho mã nói thẳng là chưa đầy đủ. Khả năng móc chữ kém hơn nên nhiều đoạn phải làm mới thủ công. Tuỳ chọn TextGetterCompatibilityMode không dùng được. Bản dịch riêng theo từng plugin và phần IMGUI cũng chưa hỗ trợ. Với IL2CPP bạn phải dùng BepInEx 6 hoặc MelonLoader kèm đúng gói có chữ IL2CPP trong tên.
Hình 2. Nhánh phải khó hơn nhánh trái nhiều. Nếu thấy GameAssembly.dll trong thư mục game, hãy chuẩn bị tinh thần là vài tính năng sẽ không chạy.
Các nguồn dịch và mức phí
Mỗi nguồn dịch là một tệp phụ nằm trong thư mục Translators. Bạn chọn nguồn bằng dòng Endpoint trong tệp cấu hình, mặc định là GoogleTranslate. Ngoài ra có dòng FallbackEndpoint để tự chuyển sang nguồn dự phòng khi nguồn chính hỏng.
| Nguồn | Cần khoá không | Kho mã ghi gì |
|---|---|---|
| GoogleTranslate | Không | Không giới hạn nhưng không ổn định |
| DeepLTranslate | Không | Không ổn định, nhưng chất lượng đáng chú ý |
| BingTranslate | Không | Không giới hạn nhưng không ổn định |
| PapagoTranslate | Không | Không giới hạn nhưng không ổn định |
| BaiduTranslate | Có, AppId và AppSecret | Miễn phí một mức rồi tính tiền |
| YandexTranslate | Có | Miễn phí tới một triệu ký tự mỗi ngày |
| WatsonTranslate | Có | Miễn phí tới một triệu ký tự mỗi tháng |
| Các bản có đuôi Legitimate | Có | Dùng đúng API trả tiền của hãng |
| ezTrans XP, LecPowerTranslator15 | Không | Nhưng phải cài sẵn phần mềm dịch đó |
Có một cảnh báo trong kho mã mà ít hướng dẫn nào nhắc lại: các nguồn không cần khoá có thể ngừng chạy bất cứ lúc nào. Chúng dựa vào giao diện web công khai chứ không phải hợp đồng nào cả. Hôm nay chạy, tuần sau hỏng là chuyện bình thường.
Plugin cũng tự bảo vệ để khỏi bắn quá nhiều yêu cầu. Nó chờ một giây trước khi gửi, không gửi hai yêu cầu cùng lúc, giới hạn 8000 yêu cầu mỗi phiên chơi, và tự tắt nếu nguồn dịch trả về rỗng năm lần liên tiếp. Khi plugin đã tự tắt, phím ALT+Q dùng để bật lại.
Chữ tiếng Việt hiện thành ô vuông: vì sao và sửa ở đâu
Đây là vướng mắc lớn nhất của người Việt khi dùng công cụ này, và nó không phải lỗi của plugin. Plugin dịch xong đúng, nhưng phông chữ trong game không có sẵn hình dạng cho các ký tự có dấu, nên chỗ đó vẽ ra một ô vuông rỗng.
Nguyên nhân kỹ thuật nằm ở chỗ chữ Việt trải trên bốn khối Unicode chứ không gom một chỗ. Các dấu quen thuộc như â, ê, ô nằm ở khối Latin-1 Supplement. Chữ ă và đ nằm ở Latin Extended-A. Chữ ơ và ư nằm ở Latin Extended-B. Riêng chín mươi ký tự nặng dấu nhất, tức bốn mươi lăm cặp chữ hoa và chữ thường, nằm gọn ở khối Latin Extended Additional, đúng dải U+1EA0 đến U+1EF9.
Bảng phông dựng cho tiếng Trung hay tiếng Nhật thường có Basic Latin cộng khối chữ Hán, và bỏ qua đúng cái dải U+1EA0 đến U+1EF9 đó. Vì vậy có người đổi phông năm bảy lần vẫn thấy ô vuông: họ đổi sang một bảng phông cũng không chứa dấu tiếng Việt. Kho mã có sẵn vài gói bảng phông trong mục phát hành, nhưng chính kho ghi là chúng chưa được kiểm kỹ.
Hình 3. Ba nhánh xử lý. Nhánh dưới cùng là chỗ hầu hết hướng dẫn tiếng Việt bỏ qua, nên người đọc cứ loay hoay đổi tên phông mãi.
Về mặt cấu hình, có ba tuỳ chọn và chúng không thay thế nhau được:
| Tuỳ chọn | Dùng cho | Giá trị nhận vào |
|---|---|---|
| OverrideFont | Chỉ UGUI | Tên một phông đã cài trong hệ điều hành |
| OverrideFontTextMeshPro | Chỉ TextMeshPro | Tên tệp bundle, tên phông hệ thống, hoặc đường dẫn tài nguyên |
| FallbackFontTextMeshPro | Chỉ TextMeshPro | Như trên, nhưng chỉ dùng khi thiếu ký tự |
Điểm dễ sai nhất nằm ở dòng đầu. Trong mã nguồn, OverrideFont được đưa thẳng vào hàm CreateDynamicFontFromOSFont của Unity. Nghĩa là nó chờ một cái tên phông của hệ điều hành, không phải đường dẫn tới tệp .ttf. Viết đường dẫn vào đó thì không có gì xảy ra và cũng không có báo lỗi rõ ràng.
Với TextMeshPro thì kho mã khuyên dùng FallbackFontTextMeshPro thay vì OverrideFontTextMeshPro, vì bản dự phòng chỉ nhảy vào khi gặp ký tự thiếu, giữ nguyên phông gốc cho phần còn lại. Nếu phải tự dựng bảng phông, bạn phải dựng nó bằng đúng phiên bản Unity Editor mà game dùng, rồi đóng thành asset bundle. Kho mã có một trang wiki riêng cho việc này.
Mẹo kiểm nhanh. Sau khi đặt OverrideFont, bấm ALT+F trong game để bật tắt qua lại giữa phông thay thế và phông gốc. Nếu bấm mà không thấy gì đổi, nghĩa là game không vẽ chữ bằng UGUI, và bạn phải chuyển sang nhóm tuỳ chọn của TextMeshPro.
Giới hạn thật của dịch máy trong game
Cần nói thẳng: kết quả là dịch máy, không phải bản Việt hoá. Chất lượng đủ để hiểu cốt truyện ở mức thô, và tụt hẳn ở những chỗ cần ngữ cảnh. Câu ngắn không có chủ ngữ, cách xưng hô, tên riêng viết bằng chữ Hán, lời thoại nói lửng đều dễ ra sai nghĩa.
Có một giới hạn máy móc nữa. Tuỳ chọn MaxCharactersPerTranslation mặc định là 200 ký tự, và mọi đoạn dài hơn mức đó bị bỏ qua chứ không cắt ra dịch từng phần. Tài liệu của kho mã ghi hai mức trần khác nhau cho tuỳ chọn này, một chỗ nói tối đa 1000 và một chỗ nói 2500, nên đừng tin con số trần mà hãy thử.
Cách bù đắp là sửa tay. Mọi bản dịch máy đều được ghi vào tệp _AutoGeneratedTranslations.txt. Bạn mở tệp đó, sửa các câu quan trọng, bấm ALT+R trong game là nạp lại ngay. Bản dịch bạn đặt ở tệp .txt khác trong cùng thư mục sẽ được ưu tiên hơn tệp máy sinh.
Khi nào nên dùng XUnity AutoTranslator và khi nào không
Đây là phần quan trọng nhất của bài, và cũng là phần các hướng dẫn khác hay bỏ qua hẳn.
Nên dùng khi bạn chơi một game chơi đơn, ngoại tuyến, không có tài khoản gắn liền, và bản gốc không có ngôn ngữ bạn đọc được. Đó là đúng bối cảnh mà công cụ này sinh ra để phục vụ.
Không nên dùng trong ba tình huống dưới đây. Cả ba đều là ranh giới bạn tự chịu trách nhiệm, không phải lỗi của XUnity AutoTranslator.
| Tình huống | Rủi ro | Vì sao |
|---|---|---|
| Game nhiều người chơi, có tài khoản | Bị khoá tài khoản | Điều khoản của nhiều game cấm mọi can thiệp vào tiến trình, không phân biệt mục đích |
| Game có phần mềm chống gian lận | Bị đá khỏi phiên, có khi bị đánh dấu | Nạp thư viện vào tiến trình là hành vi giống hệt công cụ gian lận nhìn từ phía bộ phát hiện |
| Định phát tán gói dịch ra ngoài | Vi phạm bản quyền | Bản dịch là tác phẩm phái sinh từ kịch bản game, giấy phép MIT của plugin không cho bạn quyền đó |
Về điểm thứ hai, đáng nói cho công bằng: các hãng chống gian lận lớn thường tuyên bố họ chỉ cấm với công cụ gian lận thật sự, và có thể chỉ đá bạn khỏi phiên chơi chứ không đánh dấu. Nhưng đó là chính sách của hãng chống gian lận, còn quyết định cuối cùng nằm ở nhà phát hành game. Bạn không có cách nào biết trước, nên đơn giản là đừng thử.
Về điểm thứ ba, cần tách bạch cho rõ. Kho mã khuyến khích bạn phát hành lại plugin kèm tệp dịch để đỡ gọi mạng, và đưa ra vài quy tắc kỹ thuật cho việc đó. Nhưng đó là ý kiến của tác giả plugin về phần mã của chính họ. Kịch bản, lời thoại và tên nhân vật trong game thương mại vẫn thuộc về nhà phát hành. Dùng riêng cho mình là một chuyện, đăng gói dịch lên mạng cho người khác tải là chuyện khác hẳn.
Về nguồn tải. Chỉ tải từ mục phát hành của kho mã chính chủ trên GitHub. Các trang phát gói dịch kèm sẵn plugin thường đóng gói thêm thứ khác, và bạn không có cách kiểm tra. Plugin này chạy bên trong tiến trình game với đầy đủ quyền của tiến trình đó.
Lỗi thường gặp
| Hiện tượng | Nguyên nhân hay gặp | Vì sao |
|---|---|---|
| Không thấy tệp cấu hình đâu | Chưa chạy game lần nào | Tệp chỉ sinh ra ở lần khởi động đầu tiên |
| Bấm ALT+0 không ra bảng nào | Bấm phím O thay vì số 0 | Kho mã phải ghi chú riêng vì lỗi này quá phổ biến |
| Chữ vẫn nguyên tiếng gốc | Game dùng khung chữ đang tắt | IMGUI và TextMesh mặc định tắt, phải tự bật trong tệp cấu hình |
| Dịch được một lúc rồi ngừng hẳn | Plugin tự tắt để chống spam | Nguồn dịch trả rỗng nhiều lần liên tiếp, sửa xong thì bấm ALT+Q |
| Menu dịch được, thoại thì không | Hook mặc định không bắt được | Thử bấm ALT+U để móc thủ công tại màn hình đó |
| Đổi phông mà chữ vẫn ô vuông | Đặt sai nhóm tuỳ chọn | OverrideFont không có tác dụng với game dùng TextMeshPro |
| Game đứng hình khi bản dịch hiện ra | Game đọc lại chính chuỗi chữ để xử lý | Bật TextGetterCompatibilityMode, nhưng chỉ chạy với Mono |
Câu hỏi thường gặp
XUnity AutoTranslator có cần mạng không?
Có, trừ khi bạn dùng nguồn dịch chạy ngoại tuyến. Kho mã nói thẳng ở phần mở đầu rằng plugin đi ra Internet, và nếu bạn không thoải mái với điều đó thì đừng dùng. Từ lần chơi thứ hai trở đi thì đỡ hơn nhiều nhờ bộ nhớ đệm.
Dịch sang tiếng Việt được không?
Được, đổi dòng Language trong tệp cấu hình thành vi. Chất lượng phụ thuộc nguồn dịch bạn chọn, và cặp Nhật sang Việt thường kém hơn Nhật sang Anh vì các dịch vụ dịch được huấn luyện nhiều hơn cho cặp thứ hai. Nhiều người chọn đích là tiếng Anh cho dễ đọc hơn.
Có làm hỏng tệp game không?
Cách nạp qua BepInEx, MelonLoader hay IPA không sửa tệp gốc, chỉ thêm tệp mới vào thư mục game. Cách ReiPatcher thì có vá tệp, nên hãy sao lưu thư mục game trước. Muốn gỡ bỏ hoàn toàn ở bản BepInEx thì xoá thư mục XUnity.AutoTranslator trong plugins, nhưng giữ lại thư mục XUnity.ResourceRedirector vì mod khác có thể đang cần.
Còn cách nào khác không dùng mod?
Có, và với game trực tuyến thì đó là cách duy nhất an toàn. Bạn chụp màn hình rồi dịch bằng công cụ dịch ảnh, hoặc dùng phần mềm đọc chữ trên màn hình ở cửa sổ riêng. Chậm hơn nhiều, nhưng không đụng gì vào tiến trình game nên không có rủi ro tài khoản.