Sketch BL không phải tên một phần mềm, cũng không phải phiên bản nào của ứng dụng thiết kế tên Sketch. Đó là cách gọi dân dã của người vẽ tranh, ghép chữ sketch nghĩa là bản phác thảo với chữ BL viết tắt của Boys Love. Bài kiểm tháng 9/2026.
Chuyện đáng nói là có những bài đang lưu hành mô tả nó như một phần mềm, kèm cả năm ra mắt, bảng tính năng và mục so sánh giá với Adobe XD. Không có phần mềm nào như vậy. Bài này tách rõ các nghĩa, rồi đi vào phần thật sự dùng được là cách dựng một bản phác thảo hai nhân vật.
Tóm tắt. BL là viết tắt của Boys Love, tên một dòng truyện tranh kể chuyện tình cảm giữa hai nhân vật nam, hình thành từ truyện tranh thiếu nữ Nhật Bản thập niên 1970. Cụm sketch BL không phải thuật ngữ chuẩn của ngành mỹ thuật hay ngành thiết kế, mà là tiếng lóng trong cộng đồng vẽ. Nó không liên quan gì tới ứng dụng Sketch của công ty Sketch B.V. Phần kỹ thuật của bài đi theo năm bước: ô bố cục, khối và trục, tỉ lệ theo số đầu, đọc hình bóng, chốt nét.
Sketch BL là gì và vì sao cụm này gây nhầm
BL là viết tắt của Boys Love. Đây là tên một dòng truyện tranh và tiểu thuyết kể về quan hệ tình cảm giữa các nhân vật nam. Dòng này bắt nguồn từ truyện tranh dành cho nữ giới ở Nhật Bản khoảng thập niên 1970, sau lan sang Hàn Quốc, Trung Quốc và Thái Lan dưới nhiều dạng khác nhau.
Chữ sketch thì đơn giản hơn, nghĩa là bản phác thảo, bản nháp nhanh trước khi lên nét chính thức. Ghép hai chữ lại, người vẽ ở Việt Nam dùng để chỉ những bản phác thảo hai nhân vật nam theo phong cách của dòng truyện đó.
Vấn đề nằm ở chỗ ghép này không có trong từ điển nào cả. Nó là tiếng lóng, và tiếng lóng thì mỗi nhóm hiểu một kiểu. Chính vì vậy các trang chạy theo từ khoá mới bịa ra được cả một phần mềm tên Sketch BL, kèm tính năng và mức giá không tồn tại.
Hình 1. Ba nhánh nghĩa. Nếu bạn đang tìm nhánh 2 hoặc nhánh 3 thì bài này không giúp được, đọc tới đây là đủ.
Không có phiên bản BL nào của phần mềm Sketch
Cần nói dứt khoát điểm này vì nó là nguồn gốc của phần lớn thông tin sai. Sketch là một ứng dụng thiết kế giao diện do công ty Sketch B.V. ở Hà Lan phát triển, trước đây tên là Bohemian Coding. Phần ứng dụng để dựng thiết kế chỉ chạy trên macOS, và bản tải về trên trang chủ yêu cầu macOS 15 trở lên.
Trang chủ của hãng không có bất kỳ phiên bản, gói dịch vụ hay bản mở rộng nào mang chữ BL. Ứng dụng đó cũng không phải công cụ vẽ tranh minh hoạ. Nó là công cụ dựng giao diện bằng hình vector, dùng cho thiết kế web và ứng dụng.
Nói cách khác, nếu bạn đọc được một bài hướng dẫn cài đặt Sketch BL, so sánh Sketch BL với Adobe XD và Figma, hay liệt kê tính năng của nó, thì bài đó bịa. Bảng dưới đây tách ba thứ hay bị trộn vào nhau.
| Thứ đang nói tới | Bản chất | Có liên quan tới nhau không |
|---|---|---|
| Cụm sketch bl | Tiếng lóng của người vẽ, nghĩa là bản phác thảo theo dòng BL | Không dính gì tới phần mềm |
| Ứng dụng Sketch | Công cụ thiết kế giao diện của Sketch B.V., phần dựng thiết kế chỉ chạy trên macOS | Trùng tên, hết |
| Bộ truyện tên Sketch | Truyện tranh Hàn Quốc của tác giả Dosak, phát hành từ 2021 | Trùng tên, và là tác phẩm dành cho người lớn |
Dựng một bản phác thảo hai nhân vật
Phần này mới là thứ bạn dùng được. Vẽ hai người trong một khung khó hơn vẽ một người nhiều, không phải vì phải vẽ gấp đôi, mà vì phải xử lý quan hệ giữa hai hình. Năm bước dưới đây áp dụng cho mọi tranh hai nhân vật, không riêng dòng nào.
Hình 2. Thứ tự này không đảo được. Bỏ bước 1 để vẽ thẳng bản lớn là lý do phổ biến nhất khiến một bức phải bỏ dở.
Bước 1, ô nhỏ bố cục. Vẽ bốn tới sáu ô cỡ bao diêm, mỗi ô không quá năm phút. Ở cỡ đó bạn không vẽ nổi chi tiết, nên buộc phải nghĩ về mảng sáng tối và vị trí hai nhân vật. Sửa bố cục ở ô nhỏ tốn năm phút, sửa ở bản lớn tốn cả buổi.
Bước 2, khối và trục. Đừng vẽ khuôn mặt trước. Dựng ba khối là đầu, lồng ngực và khung chậu, nối chúng bằng một đường trục cong theo dáng. Với hai nhân vật, đặt hai đường trục trước rồi mới đắp khối lên, vì quan hệ giữa hai dáng nằm ở hai đường trục đó.
Bước 3, tỉ lệ theo số đầu. Cách đo quen thuộc trong vẽ hình hoạ là đếm chiều cao thân người bằng số lần chiều cao đầu. Người trưởng thành trung bình khoảng bảy đầu rưỡi. Dáng lý tưởng hoá trong sách hình hoạ cổ điển là tám đầu, và truyện tranh thường dùng mức này hoặc cao hơn. Chọn một mức rồi giữ nguyên cho cả bộ tranh.
Bước 4, đọc hình bóng. Tô đen toàn bộ cụm hai người rồi nhìn. Nếu bóng đen đó dính thành một khối không đọc ra động tác, người xem cũng sẽ không đọc ra. Cách sửa thường là tách một cánh tay hoặc một chân ra khỏi thân, tạo khoảng hở giữa hai hình.
Bước 5, chốt nét. Hạ độ mờ của lớp phác xuống mức chỉ còn thấy mờ mờ, rồi tạo một lớp mới ở trên để đi nét. Đừng đi nét đè lên chính lớp phác, vì lúc đó bạn không còn đường lùi.
Vẽ sketch BL trên phần mềm nào và bấm vào đâu
Bạn không cần phần mềm đắt tiền. Ba đường đi trong trình đơn dưới đây được kiểm tháng 9/2026 trên tài liệu chính thức của từng hãng, và chúng giải quyết đúng ba việc hay vướng nhất.
| Việc cần làm | Phần mềm | Đường đi trong trình đơn |
|---|---|---|
| Đánh dấu lớp phác để loại khỏi tệp xuất | Clip Studio Paint | Layer, rồi Layer Settings, rồi Set as Draft Layer |
| Lật ngang khung nhìn để soi lệch | Krita | View, rồi Canvas, rồi Mirror View, hoặc bấm phím M |
| Lật ngang cả bức tranh | Photoshop | Image, rồi Image Rotation, rồi Flip Canvas Horizontal |
Lớp nháp của Clip Studio Paint đáng chú ý nhất. Sau khi đặt, lớp đó hiện một vạch xanh bên trái ảnh thu nhỏ và một biểu tượng bút chì cạnh tên lớp. Bạn có thể chọn loại nó ra khỏi tệp ảnh khi xuất, và loại nó khỏi vùng tham chiếu của công cụ tô. Nghĩa là không cần nhớ ẩn lớp phác trước khi xuất nữa.
Việc lật ngang thì hai phần mềm làm hai kiểu khác nhau, và đây là chỗ hay lẫn. Krita lật khung nhìn chứ không đụng vào tệp, nên bấm M lần nữa là về như cũ. Photoshop lật thật cả bức tranh, tức là có sửa tệp. Lật ngang giúp mắt nhìn ra chỗ lệch mà nhìn mãi một chiều sẽ quen mắt và bỏ qua.
Nếu chưa muốn trả tiền, Krita là lựa chọn hợp lý. Phần mềm này miễn phí, phát hành theo giấy phép GNU GPL phiên bản 3, chạy trên Windows, macOS và Linux, và được phép dùng cho cả tác phẩm thương mại. Bản bán trên Steam hay Microsoft Store là hình thức ủng hộ nhóm phát triển chứ không bắt buộc.
Về đường đi trong trình đơn. Ba đường đi trên lấy từ tài liệu tiếng Anh chính thức của từng hãng. Tên các mục có thể đổi theo phiên bản và theo ngôn ngữ giao diện bạn đang đặt. Nếu không thấy đúng chữ như trên, hãy tìm theo nghĩa chứ đừng vội kết luận là phần mềm thiếu tính năng.
Bản quyền và độ tuổi: hai ranh giới nên biết trước
Vẽ phác thảo là chuyện riêng của bạn. Nhưng khi đăng lên mạng thì có hai thứ cần cân nhắc, và đây là phần các bài về sketch BL trên mạng bỏ qua hoàn toàn.
Thứ nhất là nhân vật của người khác. Tranh vẽ lại nhân vật trong một tác phẩm có bản quyền là tác phẩm phái sinh. Nhiều nhà xuất bản làm ngơ cho tranh phi thương mại, nhưng làm ngơ không giống với cho phép. Chỗ dễ vướng nhất là bán vật phẩm in hình nhân vật của người khác, chứ không phải việc đăng tranh.
Thứ hai là nhãn độ tuổi. Dòng BL có cả tác phẩm dành cho thiếu niên lẫn tác phẩm dành cho người lớn. Bộ truyện Hàn Quốc tên Sketch nhắc ở trên thuộc nhóm thứ hai. Các nền tảng đăng tranh đều có quy định gắn nhãn độ tuổi, và đăng sai nhãn là lý do bị gỡ bài rất hay gặp.
Thêm một điểm nữa, ngắn gọn thôi. Đừng tìm và đừng phát tán bản dịch lậu của các bộ truyện có bản quyền. Bộ Sketch được phát hành qua các nền tảng trả tiền, và việc đăng lại chương truyện là chuyện khác hẳn với việc vẽ tranh của riêng bạn.
Lỗi thường gặp
| Lỗi | Hậu quả | Vì sao |
|---|---|---|
| Vẽ khuôn mặt trước rồi mới dựng thân | Thân không khớp góc nhìn của mặt | Góc của đầu do khối và trục quyết định, không phải ngược lại |
| Hai nhân vật cùng một dáng đứng | Hình bóng đọc không ra ai với ai | Mắt phân biệt hai hình bằng đường viền ngoài trước khi thấy chi tiết |
| Vẽ tất cả trên đúng một lớp | Sửa một chỗ là hỏng cả bức | Không tách được lớp phác với lớp nét thì không có đường lùi |
| Chép nửa hình rồi lật cho đối xứng | Dáng cứng như tượng | Cơ thể người vốn không đối xứng khi đang chuyển động |
| Đổ bóng khi nét chưa chốt | Bóng đổ sai chỗ, phải làm lại | Bóng bám theo khối, mà khối còn đang thay đổi |
| Tìm phần mềm tên Sketch BL để tải | Tải nhầm thứ không rõ nguồn | Không có phần mềm nào tên như vậy, các trang giới thiệu nó đều bịa |
XEM THÊM:
Câu hỏi thường gặp
Sketch BL có phải tên một phần mềm không?
Không. Không có phần mềm nào mang tên đó. Ứng dụng Sketch của Sketch B.V. là công cụ thiết kế giao diện chạy trên macOS, và hãng không phát hành phiên bản nào có chữ BL. Mọi bài hướng dẫn cài đặt hay nêu giá của một phần mềm tên Sketch BL đều là nội dung bịa.
BL là viết tắt của gì?
Boys Love, tên một dòng truyện tranh và tiểu thuyết kể chuyện tình cảm giữa các nhân vật nam. Dòng này bắt nguồn từ truyện tranh dành cho nữ giới ở Nhật Bản thập niên 1970. Trong tiếng Anh, các chữ yaoi và shounen-ai đôi khi bị dùng thay cho nhau, nhưng chúng không hoàn toàn cùng nghĩa.
Muốn vẽ thì phải mua phần mềm trả tiền không?
Không bắt buộc. Krita miễn phí, mã nguồn mở theo giấy phép GNU GPL phiên bản 3, và dùng được cho cả tác phẩm bán ra tiền. Clip Studio Paint và Photoshop mạnh hơn ở vài khâu, nhưng năm bước trong bài này làm trên phần mềm nào cũng được, kể cả trên giấy.
Vẽ trên giấy thì làm sao lật ngang để soi lệch?
Giơ tờ giấy lên soi ngược qua ánh sáng, hoặc soi vào gương. Hai cách này có trước máy tính rất lâu và vẫn hiệu quả y nguyên. Chụp ảnh tờ giấy bằng điện thoại rồi lật ảnh cũng được, nhưng nhớ chụp thẳng góc để khỏi méo hình.
